Thành lập hộ kinh doanh cá thể: Điều kiện, thủ tục và lệ phí mới nhất 2026

29/09/2025

293

Thành lập hộ kinh doanh cá thể là bước đi nền tảng để chủ hộ kinh doanh chính thức hợp pháp hóa hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ của mình. Với những thay đổi pháp lý quan trọng có hiệu lực từ năm 2025, việc nắm rõ thủ tục, quy trình đăng ký hộ kinh doanh là yếu tố then chốt giúp HKD khởi nghiệp suôn sẻ, tránh rủi ro về thuế và phát triển bền vững.

Mục Lục Hiển thị

1. Hộ kinh doanh cá thể là gì?

Theo Điều 79 Nghị định 01/2021/NĐ-CP và được cập nhật chi tiết tại điều 82, chương VIII Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp, hộ kinh doanh cá thể được định nghĩa như sau:

Như vậy, hộ kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập, đồng thời chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh của hộ. Cá nhân đăng ký hoặc người được ủy quyền đại diện chính là Chủ hộ kinh doanh.

>> Những trường hợp không phải đăng ký hộ kinh doanh theo quy định pháp luật

Căn cứ khoản 3, điều 82, Nghị định 168/2025/NĐ-CP, các trường hợp không phải đăng ký hộ kinh doanh bao gồm Hộ gia đình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối và những
người bán hàng rong, quà vặt, buôn chuyến, kinh doanh lưu động, kinh doanh
thời vụ, làm dịch vụ có thu nhập thấp.

3. Hộ gia đình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối và những
người bán hàng rong, quà vặt, buôn chuyến, kinh doanh lưu động, kinh doanh
thời vụ, làm dịch vụ có thu nhập thấp không phải đăng ký hộ kinh doanh, trừ
trường hợp kinh doanh các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Ủy
ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương quy định mức thu nhập
thấp áp dụng trên phạm vi địa phương.

>> Sự khác biệt giữa Hộ kinh doanh (HKD) và doanh nghiệp

Nhiều người đăng ký thường băn khoăn về sự khác biệt giữa Hộ kinh doanh (HKD) và doanh nghiệp. Để xác định liệu đăng ký hộ kinh doanh cá thể có phải là lựa chọn tối ưu, Chủ hộ kinh doanh cần hiểu rõ bản chất pháp lý của mô hình này.

Đặc điểm nổi bật	Hộ Kinh Doanh Cá Thể (HKD)	Doanh Nghiệp (Ví dụ: Công ty TNHH)
Tư cách pháp nhân	Không có tư cách pháp nhân độc lập.	Có tư cách pháp nhân.
Trách nhiệm tài sản	Vô hạn (Chủ hộ chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản cá nhân).	Hữu hạn (Chịu trách nhiệm trong phạm vi vốn góp).
Quy mô/Lao động	Nhỏ lẻ, thường dưới 10 lao động thường xuyên.	Không giới hạn.

>> Vì sao nên thành lập hộ kinh doanh cá thể?

Hộ kinh doanh là lựa chọn phù hợp cho mô hình kinh doanh nhỏ lẻ, vốn ít với các ưu điểm:

Thủ tục đơn giản: Hồ sơ và thủ tục đăng ký hộ kinh doanh đơn giản, dễ thực hiện đối với người đăng ký.
Chi phí thấp: Lệ phí đăng ký kinh doanh hộ cá thể thấp và được miễn thuế môn bài năm đầu tiên.
Thuế dễ quản lý: Đa số Hộ kinh doanh áp dụng thuế khoán hoặc thuế theo tỷ lệ trên doanh thu, dễ dàng tính toán.
Hợp pháp hóa: Hộ kinh doanh được nhận giấy phép kinh doanh hộ cá thể, có thể xuất hóa đơn hợp pháp và bảo vệ quyền lợi khi có tranh chấp.

2. Điều kiện đăng ký hộ kinh doanh cá thể mới nhất 2026

Để được thành lập hộ kinh doanh cá thể thành công, chủ hộ cần đảm bảo đáp ứng đầy đủ các điều kiện đăng ký hộ kinh doanh sau:

2.1. Chủ thể đăng ký (Ai có quyền đăng ký?)

Công dân Việt Nam: Phải là cá nhân người Việt Nam, từ đủ 18 tuổi trở lên và có năng lực hành vi dân sự đầy đủ.
Nguyên tắc “Một người – Một hộ kinh doanh”: Mỗi cá nhân chỉ được đứng tên duy nhất một hộ kinh doanh trên phạm vi toàn quốc. Nếu đã là chủ HKD trước đó (dù không kinh doanh), người đăng ký phải giải thể hộ cũ mới được thành lập hộ mới.
Trường hợp cấm: Cá nhân đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, đang chấp hành án phạt tù, hoặc đang bị tòa án cấm đảm nhiệm chức vụ… sẽ không được thành lập HKD.

2.2. Quy định về tên gọi và địa điểm hộ kinh doanh

>> Đặt tên hộ kinh doanh

Theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định đặt tên hộ kinh doanh, theo đó:

Đặt tên hộ kinh doanh

1. Hộ kinh doanh có tên gọi riêng. Tên hộ kinh doanh bao gồm hai thành tố theo thứ tự sau đây:

a) Cụm từ “Hộ kinh doanh”;

b) Tên riêng của hộ kinh doanh.

Tên riêng được viết bằng các chữ cái trong bảng chữ cái tiếng Việt, các chữ F, J, Z, W, có thể kèm theo chữ số, ký hiệu.

2. Không được sử dụng từ ngữ, ký hiệu vi phạm truyền thống lịch sử, văn hóa, đạo đức và thuần phong mỹ tục của dân tộc để đặt tên riêng cho hộ kinh doanh.

3. Hộ kinh doanh không được sử dụng các cụm từ “công ty”, “doanh nghiệp” để đặt tên hộ kinh doanh.

4. Tên riêng hộ kinh doanh không được trùng với tên riêng của hộ kinh doanh đã đăng ký trong phạm vi cấp huyện.

Như vậy, Cách đặt tên hộ kinh doanh, tên bắt buộc có hai thành tố: “Hộ kinh doanh” + Tên riêng của hộ kinh doanh.

Lưu ý quan trọng: Tên riêng không được sử dụng các cụm từ dễ gây nhầm lẫn với doanh nghiệp như “công ty”, “tổng công ty”, “doanh nghiệp”.

Tên riêng không được trùng lặp với tên của HKD đã đăng ký trong phạm vi cấp xã (trừ HKD đã chấm dứt hoạt động). (Kinh nghiệm: Tên không trùng trong phạm vi cấp xã là đủ điều kiện).

>> Địa điểm đăng ký kinh doanh:

Tại Điều 86 Nghị định 01/2021/NĐ-CP quy định địa điểm kinh doanh của hộ kinh doanh, theo đó:

“Địa điểm kinh doanh của hộ kinh doanh

1. Địa điểm kinh doanh của hộ kinh doanh là nơi hộ kinh doanh thực hiện hoạt động kinh doanh.

2. Một hộ kinh doanh có thể hoạt động kinh doanh tại nhiều địa điểm nhưng phải chọn một địa điểm để đăng ký trụ sở hộ kinh doanh và phải thông báo cho Cơ quan quản lý thuế, cơ quan quản lý thị trường nơi tiến hành hoạt động kinh doanh đối với các địa điểm kinh doanh còn lại.”

Địa chỉ kinh doanh tuyệt đối không được là chung cư xây dựng với mục đích để ở (trừ chung cư hỗn hợp).

Mặc dù HKD có thể hoạt động tại nhiều địa điểm, nhưng phải chọn một địa điểm để đăng ký trụ sở chính và thông báo cho cơ quan quản lý thuế các địa điểm còn lại.

2.3. Quy định ngành nghề, vốn điều lệ và giới hạn lao động

Căn cứ Điều 89 Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định ngành, nghề kinh doanh của hộ kinh doanh, như sau:

Ngành nghề: Hộ kinh doanh được quyền tự do kinh doanh ngành, nghề mà luật không cấm.
Vốn điều lệ: Luật không quy định số vốn tối thiểu hay tối đa. Chủ hộ kinh doanh tự đăng ký số vốn phù hợp tùy khả năng. Cần nhớ rõ HKD chịu trách nhiệm vô hạn đối với mọi hoạt động cũng như rủi ro của hộ, nên người đăng ký cần cân nhắc về tính rủi ro tài sản cá nhân. Bởi nếu có rủi ro, HKD sẽ phải chịu trách nhiệm trên tất cả tài sản mình có chứ không chỉ là chịu trách nhiệm trên số vốn bạn đăng ký.
Giới hạn lao động: HKD có quy mô nhỏ lẻ, sử dụng dưới 10 lao động thường xuyên. Tuy nhiên, từ 01/07/2025, theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP, hộ kinh doanh không còn bị giới hạn số lượng lao động.

3. Quy trình và thủ tục đăng kí thành lập hộ kinh doanh cá thể

3.1. Hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh cá thể

Theo Điều 99 Nghị định 168/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ 01/07/2025), thủ tục hồ sơ đăng kí hộ kinh doanh cá thể được tinh gọn và chỉ gồm 01 bộ với các giấy tờ sau:

Điều 99

…

2. Hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh bao gồm:
a) Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh;
b) Bản sao văn bản ủy quyền của thành viên hộ gia đình cho một thành
viên làm chủ hộ kinh doanh đối với trường hợp hộ kinh doanh do các thành
viên hộ gia đình đăng ký thành lập. Văn bản ủy quyền này phải được công
chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật.

Tải miễn phí Mẫu Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh mới nhất tại đây để đảm bảo hồ sơ của người đăng ký hợp lệ ngay từ lần nộp đầu tiên.

3. 2. Cơ quan Tiếp nhận hồ sơ và thời hạn giải quyết

Nơi nộp hồ sơ: Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã (thuộc UBND cấp xã, phường, thị trấn) nơi Hộ kinh doanh đăng ký trụ sở.

Thời hạn giải quyết: Dù nộp hồ sơ trực tiếp, qua bưu chính hay trực tuyến, thời gian giải quyết đều là 03 ngày làm việc kể từ ngày Cơ quan cấp xã nhận được hồ sơ hợp lệ.

Hình thức nộp	Cơ quan tiếp nhận	Thời hạn giải quyết
Trực tiếp/Bưu chính	Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã (Nơi đặt trụ sở).	03 ngày làm việc.
Trực tuyến (Online)	Hệ thống thông tin về đăng ký hộ kinh doanh (Sử dụng Tài khoản định danh điện tử hoặc Chữ ký số).	03 ngày làm việc.

3.3. Quy trình đăng ký thành lập hộ kinh doanh cá thể.

Quy trình thủ tục đăng ký hộ kinh doanh hiện nay đã được chuyển giao thẩm quyền về cấp xã (theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP), giúp rút ngắn thời gian giải quyết xuống mức tối đa.

>> Quy trình 7 bước đăng kí hộ kinh doanh cá thể

Bước 1: Chuẩn bị Hồ sơ: Hoàn thiện các loại giấy tờ cần thiết.
Bước 2: Nộp Hồ sơ: Nộp trực tuyến hoặc nộp trực tiếp tại Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã.
Bước 3: Tiếp nhận: Cơ quan cấp xã trao giấy tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả.
Bước 4: Kiểm tra: Cơ quan cấp xã kiểm tra điều kiện cấp Giấy chứng nhận theo quy định tại khoản 2 Điều 85 Nghị định 168/2025/NĐ-CP.
Bước 5: Sửa đổi/Bổ sung (nếu có): Nếu hồ sơ không đủ điều kiện, Cơ quan cấp xã sẽ thông báo bằng văn bản nêu rõ lý do trong vòng 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ.
Bước 6: Cấp giấy phép: Trường hợp hồ sơ đủ điều kiện cấp, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh và gửi thông báo về Cơ quan thuế quản lý trực tiếp hộ kinh doanh cho HKD trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ
Bước 7: Nhận Giấy phép: HKD nhận giấy chứng nhận đăng kí hộ kinh doanh

3.4. Hướng dẫn cách nộp hồ sơ đăng ký kinh doanh cá thể online 2026

Đăng ký hộ kinh doanh cá thể online là phương thức thực hiện nhanh chóng, dễ thực hiện, giúp người đăng ký tiết kiệm thời gian và chi phí. Dưới đây là thủ tục đăng ký hộ kinh doanh cá thể online chi tiết các chủ hộ cần nắm.

Bước 1: Truy cập vào đường link: http://hokinhdoanh.dkkd.gov.vn, chủ hộ kinh doanh chọn tài khoản đăng nhập “Tài khoản cấp bởi dịch vụ công quốc gia”.

Bước 2: Sau khi đăng nhập thành công. Chọn “Đăng ký hộ kinh doanh” để đăng ký thành lập mới hộ kinh doanh. Sau đó, chọn tiếp “Đăng ký thành lập mới hộ kinh doanh/địa điểm kinh doanh” và nhấn “Tiếp tục”.
Bước 3: Xác nhận thông tin đăng ký và Chọn loại hình đăng ký hộ kinh doanh.
Bước 4: Nhập các thông tin từ hồ sơ đăng ký thành lập mới vào các khối thông tin tương ứng trong các khối dữ liệu trên màn hình (tương ứng với nội dung Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh và các biểu mẫu kèm theo).
Bước 5: Chỉ định người ký xác thực hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh và ký số hồ sơ đăng kí
Bước 6: Kiểm tra thông tin hồ sơ

4. Lệ phí đăng ký hộ kinh doanh cá thể và nghĩa vụ thuế ban đầu.

1. Lệ phí đăng ký hộ kinh doanh

Lệ phí đăng ký: Mức lệ phí do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định, (căn cứ quy định tại Thông tư số 85/2019/TT-BTC).

Lưu ý:

Người nộp hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh nộp lệ phí đăng ký hộ kinh doanh tại thời điểm nộp hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh.
Lệ phí đăng ký hộ kinh doanh có thể nộp trực tiếp tại bộ phận tiếp nhận hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh ở cấp xã hoặc chuyển vào tài khoản của cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã hoặc sử dụng dịch vụ thanh toán trực tuyến trên Cổng dịch vụ công quốc gia.
Lệ phí đăng ký hộ kinh doanh không được hoàn trả cho hộ kinh doanh trong trường hợp hộ kinh doanh không được cấp đăng ký hộ kinh doanh.
Lệ phí đăng ký kinh doanh không bao gồm tiền sử dụng dịch vụ thanh toán điện tử.

5. Nghĩa vụ sau khi có giấy phép đăng ký hộ kinh doanh

Việc hoàn tất thủ tục đăng ký hộ kinh doanh cá thể chỉ là bước đệm. Để hoạt động kinh doanh hợp pháp và tránh bị cơ quan thuế phạt nặng, hộ kinh doanh cần thực hiện ngay các nghĩa vụ sau:

Nộp Lệ phí Môn bài (Nếu không được miễn) và các loại thuế GTGT, TNCN.
Treo biển hiệu tại địa điểm kinh doanh.
Bắt buộc sử dụng Hóa đơn Điện tử khởi tạo từ Máy Tính Tiền (HĐĐT MTT)

Đây là thay đổi pháp lý quan trọng nhất mà các chủ hộ kinh doanh cần lưu ý, nhằm tránh rủi ro thuế và bị phạt:

Căn cứ Nghị định 70/2025/NĐ-CP và Công văn 3495/CT-NVT của Tổng cục Thuế, các hộ kinh doanh hoạt động trong các lĩnh vực trực tiếp đến người tiêu dùng (như bán lẻ, ăn uống, nhà hàng, siêu thị mini, quầy thuốc, dịch vụ vận tải, khu vui chơi giải trí…) bắt buộc phải chuyển sang sử dụng HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền. Nếu thuộc diện bắt buộc nhưng không sử dụng, Hộ kinh doanh sẽ xử phạt hành chính theo quy định của pháp luật về thuế.

6. Câu hỏi thường gặp khi thành lập hộ kinh doanh

1. Hộ kinh doanh có được xuất hóa đơn không?

Có. Sau khi được cấp giấy phép kinh doanh hộ cá thể, hộ kinh doanh sẽ đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử với Cơ quan thuế. Các HKD thuộc diện bắt buộc sẽ phải sử dụng Hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.

Xem thêm: Công văn 3495/CT-NVT mới nhất từ Cục thuế về hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền

2. Chủ hộ có thể đăng ký nhiều hộ kinh doanh một lúc không?

Không. Theo quy định pháp luật, mỗi cá nhân chỉ được đứng tên duy nhất một hộ kinh doanh trên phạm vi cả nước.

3. Địa điểm kinh doanh có bắt buộc cố định không?

Hộ kinh doanh có thể hoạt động tại nhiều địa điểm, nhưng phải đăng ký một địa điểm cố định làm trụ sở chính và thông báo cho cơ quan quản lý thuế các địa điểm kinh doanh còn lại.

4. Hộ kinh doanh có bắt buộc phải nộp thuế gì?

Căn cứ tại điều 8 Nghị định 126/2020/NĐ-CP tại Bộ luật Quản lý thuế, hộ kinh doanh cá thể cần phải nộp các loại thuế là thuế môn bài , thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Tuy nhiên, từ 01/1/2026, việc nộp thuế môn bài sẽ được bãi bỏ theo Nghị quyết 198/2025/QH15.

5. Có thể chuyển đổi hộ kinh doanh cá thể thành doanh nghiệp không?

Có. Hộ kinh doanh có thể chuyển đổi thành loại hình Doanh nghiệp. Khi hộ kinh doanh muốn chuyển đổi sang hoạt động theo mô hình doanh nghiệp thì cần thực hiện thủ tục chuyển đổi quy định tại Điều 27 Nghị định 168/2025/NĐ-CP.

7. Ra quân toàn quốc: MISA đồng hành cùng 2 triệu hộ kinh doanh sẵn sàng cho 2026

Ngay sau khi Cục Thuế phát động “60 ngày cao điểm chuyển đổi mô hình từ thuế khoán sang kê khai” theo Quyết định 3352/QĐ-CT, MISA đã lập tức hưởng ứng và triển khai chiến dịch toàn quốc “60 NGÀY ĐÊM ĐỒNG HÀNH CÙNG HỘ KINH DOANH”.

Chiến dịch thể hiện tinh thần tiên phong, hành động quyết liệt, đồng hành cùng cơ quan thuế vì mục tiêu mọi hộ kinh doanh đều chuyển đổi thuận lợi, an tâm, đúng quy định.

Với khẩu hiệu “Đi từng ngõ, đến từng nhà, ra từng quầy chợ”, hàng nghìn cán bộ MISA đang trực tiếp có mặt tại 63 tỉnh, thành để hướng dẫn, tư vấn, trao tận tay phần mềm miễn phí giúp hộ kinh doanh kê khai đúng, nộp thuế chuẩn, sẵn sàng trước ngày 01/01/2026 – thời điểm chính thức xóa bỏ thuế khoán.

MISA tiếp sức 2 triệu hộ kinh doanh bằng phần mềm miễn phí, tặng kèm chữ ký số và 5.000 hóa đơn điện tử, giúp bà con bán hàng – xuất hóa đơn – kê khai – nộp thuế dễ dàng trên một nền tảng duy nhất, cam kết 0 chi phí ẩn, 100% thuận tiện.

Dùng thử MISA CukCuk miễn phí

Chủ hộ kinh doanh đang băn khoăn về hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh cá thể, hay lo lắng về việc kê khai thuế và lắp đặt HĐĐT MTT? Đừng lo, MISA cung cấp dịch vụ thành lập hộ kinh doanh cá thể trọn gói, kết hợp tư vấn Thuế & Hóa đơn chuyên sâu theo đúng Nghị định 70/2025/NĐ-CP, giúp hộ kinh doanh hoạt động an toàn, hợp pháp ngay từ đầu.