Sự phát triển nhanh chóng của TMĐT cũng đặt ra nhiều thách thức, đặc biệt là vấn đề quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trực tuyến. Thực tế cho thấy, một bộ phận không nhỏ người bán hàng online trên Shopee, đặc biệt là các cá nhân và hộ kinh doanh nhỏ lẻ, chưa thực sự quan tâm và tuân thủ đầy đủ các quy định về thuế. Tình trạng kê khai doanh thu không đầy đủ, trốn thuế, hoặc thậm chí không đăng ký kinh doanh vẫn còn diễn ra khá phổ biến. Vậy nếu bị truy thu thuế Shopee thì nhà bán hàng nên làm gì?
1. Tình hình thực tế về truy thu thuế Shopee: thực tế và căn cứ pháp lý
Thời gian gần đây, trên các phương tiện truyền thông đã xuất hiện nhiều thông tin về việc cơ quan thuế tiến hành truy thu thuế đối với người bán hàng online trên các sàn TMĐT, trong đó có Shopee. Theo một số báo cáo, số lượng người bán bị truy thu thuế đã lên đến hàng nghìn trường hợp, với số tiền truy thu và phạt lên đến hàng tỷ đồng. Điều này cho thấy, việc truy thu thuế không còn là tin đồn mà đã trở thành một thực tế, và người bán hàng Shopee cần đặc biệt lưu ý.
Tình hình thực tế về truy thu thuế của các nhà bán hàng trên Shopee ở Việt Nam hiện nay đang được chú trọng. Ngày 6/2/2023, Cục Thuế Việt Nam đã thông báo rằng cơ quan này đã thu thập thông tin về hơn 53.000 cá nhân và hơn 14.800 tổ chức bán hàng trên Shopeee, Lazada, Sendo… để có cơ sở cho việc thu thuế. Đến cuối năm 2022, đã có hơn 14,5 triệu giao dịch với tổng giá trị 4,500 tỷ VNĐ diễn ra qua các nền tảng này.
Theo quy định hiện hành, nếu cá nhân và tổ chức có doanh thu từ 100 triệu VNĐ trở lên, sẽ phải nộp thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng. Cụ thể theo Thông tư 40/2021/TT-BTC của Bộ Tài chính, việc kinh doanh bán lẻ hàng hóa trên mọi hình thức phải nộp thuế giá trị gia tăng 1%, thu nhập cá nhân 0,5% trên tổng doanh thu từ 100 triệu đồng/năm.
Theo Nghị định 52/2013/NĐ-CP của Chính phủ, yêu cầu người bán trên sàn TMĐT tuân thủ nghĩa vụ thuế và chủ sàn phải hỗ trợ cơ quan nhà nước trong việc điều tra hành vi kinh doanh vi phạm pháp luật.
Ngoài ra, còn có các văn bản pháp luật khác liên quan như Luật Quản lý thuế, các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế, quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế, hóa đơn, chứng từ,…
Có thể bạn quan tâm: Bán hàng online Shopee có phải đóng thuế không? Mức thuế là bao nhiêu?
2. Sai lầm phổ biến và chủ quan của người bán hàng Shopee về thuế
Nhiều người bán hàng Shopee vẫn còn mắc phải những sai lầm và có tâm lý chủ quan về vấn đề thuế, dẫn đến những rủi ro không đáng có:
- Nghĩ rằng bán online nhỏ lẻ không cần nộp thuế
Theo quy định hiện hành, không có sự phân biệt về quy mô kinh doanh để xác định nghĩa vụ nộp thuế. Dù bạn bán hàng online với quy mô nhỏ lẻ, thậm chí chỉ là bán thời vụ, nếu có phát sinh doanh thu từ hoạt động kinh doanh, bạn vẫn phải thực hiện nghĩa vụ nộp thuế theo quy định.
- Tâm lý “lách luật” khi người mua không lấy hóa đơn
Một số người bán hàng cho rằng, nếu người mua không yêu cầu hóa đơn thì không cần kê khai và nộp thuế.
Tuy nhiên, việc xuất hóa đơn chỉ là một phần trong quy trình quản lý thuế. Cơ quan thuế có nhiều cách khác để kiểm soát doanh thu của người bán hàng online, ví dụ như thông qua dữ liệu giao dịch từ sàn TMĐT, ngân hàng, các đơn vị vận chuyển,…
Do đó, việc “lách luật” bằng cách không xuất hóa đơn không những không hiệu quả mà còn có thể gây ra những hậu quả pháp lý nghiêm trọng.
- Hậu quả khi bị truy thu thuế Shopee: Không chỉ là tiền phạt
Hậu quả của việc bị truy thu thuế Shopee không chỉ dừng lại ở việc phải nộp lại số tiền thuế còn thiếu và tiền phạt:
Nghị định 125/2020/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn. Theo đó, người bán hàng Shopee vi phạm các quy định về thuế có thể bị xử phạt hành chính với các hình thức và mức phạt khác nhau, tùy thuộc vào mức độ vi phạm.
Các hình thức xử phạt phổ biến bao gồm phạt tiền, phạt chậm nộp thuế, phạt khai sai dẫn đến thiếu số thuế phải nộp, thậm chí có thể bị phạt nặng hơn nếu có hành vi trốn thuế.
- Ảnh hưởng đến uy tín kinh doanh và các vấn đề pháp lý khác
Ngoài việc bị phạt tiền, việc bị truy thu thuế còn gây ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín kinh doanh của người bán hàng trên Shopee. Thông tin về việc bị truy thu thuế có thể lan truyền trên cộng đồng người bán, gây mất niềm tin từ khách hàng và đối tác. Nghiêm trọng hơn, trong trường hợp vi phạm pháp luật thuế ở mức độ nghiêm trọng, người bán hàng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
3. Các quy định về truy thu thuế Shopee
Nhà bán hàng trên sàn TMĐT có thể hoạt động hợp pháp dưới các loại hình kinh doanh như Công ty, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Theo từng loại hình kinh doanh này, người bán sẽ chịu trách nhiệm và hưởng quyền lợi tương ứng, dựa trên thông tin sau đây:
3.1. Đối với Công ty
- Đăng ký kinh doanh: Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp
- Đăng ký thuế: MST công ty
- Đối tượng chịu & nộp thuế: Công ty
- Lệ phí môn bài: Theo mức vốn đăng ký kinh doanh từ 1.000.000 – 2.000.000 – 3.000.000 VNĐ/năm
- Thuế GTGT áp dụng từ 5% – 10% tùy thuộc vào mặt hàng kinh doanh. Thuế TNDN là 20% của doanh thu trừ đi các chi phí hợp lệ. Khi phát sinh thuế GTGT và TNDN, công ty sẽ phải nộp thuế mà không có ngưỡng tối thiểu
- Công ty sẽ thực hiện hình thức và định kỳ kê khai theo tháng/quý. Đồng thời việc xuất hóa đơn là bắt buộc
- Theo Nghị định NDD125/2020/NĐ-CP, công ty vi phạm thuế sẽ bị phạt hành chính. Cụ thể chậm đăng ký thuế từ 1 – 10 triệu đồng, chậm khai thuế từ 2 – 25 triệu đồng, khai sai không dễn đến thiếu thuế từ 500.000NVĐ – 8 triệu đồn, khai sai dẫn đến thiếu thuế phạt 20% số tiền thiếu thế, trốn thuế sẽ bị phạt 1 đến 3 lần số thuế trốn
3.2. Đối với Hộ kinh doanh
- Đăng ký kinh doanh: Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh
- Đăng ký thuế: MST cá nhân kinh doanh
- Đối tượng chịu thuế & nộp thuế: Cá nhân chủ độ/Đại diện hộ kinh doanh
- Lệ phí môn bài: Nộp theo mức thuế thu nhập cá nhân của năm trước liền kề, trong khoảng từ 300.000 – 1.000.000VNĐ/năm
- Tùy vào hoạt động kinh doanh, hộ kinh doanh sẽ phải nộp các loại thuế như phân phối và bán hàng hóa thì áp dụng thuế GTGT với mức 1% và TNCN với mức 0,5% . Còn với sản xuất, gia công và chế biến sản phẩm thì thuế GTGT với mức 3% và thuế TNCN với 1.5%
- Theo quy định của pháp luật, hộ kinh doanh có doanh thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh trong năm dưới 100 triệu đồng sẽ được miễn nộp thuế GTGT và TNCN
- Các khoản phạt hành chính phổ biến áp dụng cho hộ kinh doanh theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP gồm: Chậm đăng ký thuế phạt từ 500.000VNĐ – 5 triệu đồng, khai thuế chậm sẽ phạt từ 1 triệu – 12.5 triệu đồng, khai sai dẫn đến thiếu thuế phạt 20% số tiền thuế và trốn thuế thì từ 1 – 3 lần số thuế trốn.
3.3. Đối với cá nhân kinh doanh
- Đăng ký kinh doanh: Không cần đăng ký kinh doanh
- Đăng ký thuế: MST cá nhân
- Đối tượng chịu & nộp thuế: Cá nhân
- Theo quy định, cá nhân kinh doanh có thể không cần đăng ký kinh doanh. Đồng thời, để đăng ký thuế thì cá nhân cần đăng ký mã số thuế cá nhân kinh doanh
- Cá nhân là đối tượng chịu trách nhiệm và có nghĩa vụ nộp thuế trong trường hợp này.
- Các lệ phí môn bài, thuế áp dụng cũng áp dụng cho cá nhân kinh doanh tương tự như hộ kinh doanh. Việc nộp thuế và hình phạt khi không tuân thủ quy định về nộp thuế cũng tương tự cho loại đối tượng này.
4. Phải làm gì khi bị truy thu thuế bán hàng online?
Trường hợp không chấp hành việc truy thu thuế Shopee, người nộp thuế sẽ phải chịu các biện pháp xử phạt hành chính thuế theo quy định tại Điều 13 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, cụ thể như sau:
- Phạt tiền: Đối với các hành vi vi phạm hành chính về thuế hoặc hóa đơn, mức phạt tiền sẽ tùy thuộc vào tính chất và mức độ vi phạm
- Biện pháp khắc phục hậu quả: Bao gồm việc buộc phải nộp số tiền thuế đã trốn cùng với lãi suất chậm nộp và các khoản phạt nếu có
- Tăng nặng hình phạt: Trong trường hợp tái phạm hoặc vi phạm có quy mô lớn, mức phạt có thể được tăng lên
- Các hình thức xử phạt khác: Có thể bao gồm việc buộc phải cung cấp thông tin liên quan đến việc xác định nghĩa vụ thuế, buộc phải hủy bỏ hóa đơn vi phạm về hóa đơn hoặc buộc phải trả lại số tiền thu lợi bất chính từ hành vị vi phạm hành chính.
Ngoài ra, các hành vi vi phạm cụ thể như nộp tờ khai thuế quá hạn trên 90 ngày có thể bị phạt từ 15 triệu – 25 triệu, yêu cầu phải nộp lãi chậm nộp để không áp dụng mức phạt từ 1 đến 3 lần số tiền thuế phải nộp.
Để tránh bị phạt, nhà bán hàng nên tuân thủ đúng các quy định về thuế và nộp đầy đủ các khoản thuế đúng hạn. Trong trường hợp cơ quan thuế triệu tập để tiến hành truy thu thuế Shopee nên:
- Hoàn tất đăng ký hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp
- Thực hiện kê khai và nộp thuế đúng thời hạn quy định
5. Giải pháp phòng tránh truy thu thuế và kinh doanh Shopee bền vững
5.1. Nâng cao nhận thức và chủ động tìm hiểu quy định thuế
Giải pháp tốt nhất để tránh bị truy thu thuế là chủ động nâng cao nhận thức và tìm hiểu kỹ các quy định về thuế liên quan đến hoạt động kinh doanh online trên Shopee.
Các nguồn thông tin uy tín có thể tham khảo bao gồm website của Tổng cục Thuế, các văn bản pháp luật về thuế, các bài viết chuyên gia, hội thảo, khóa đào tạo về thuế cho TMĐT,…
5.2. Đăng ký kinh doanh và kê khai thuế ngay từ đầu
Ngay từ khi bắt đầu kinh doanh trên Shopee, người bán hàng nên thực hiện đăng ký kinh doanh (nếu cần thiết theo quy định) và chủ động kê khai, nộp thuế theo đúng quy định. Việc tuân thủ thuế ngay từ đầu sẽ giúp xây dựng nền tảng kinh doanh minh bạch, bền vững và tránh được những rủi ro pháp lý về sau.
5.3. Sử dụng phần mềm quản lý bán hàng xuất hóa đơn điện tử: Quản lý doanh thu và thuế hiệu quả
Để quản lý doanh thu và thuế một cách hiệu quả, người bán hàng nên sử dụng phần mềm quản lý bán hàng tích hợp với phần mềm hóa đơn điện tử. Bộ giải pháp không chỉ giúp xuất hóa đơn nhanh chóng, chính xác mà còn hỗ trợ quản lý doanh thu, lập báo cáo thuế và kết nối trực tiếp với cơ quan thuế.
Một trong những giải pháp phổ biến hiện nay là bộ giải pháp HDDT từ MTT của MISA bao gồm phần mềm bán hàng MISA eShop kết nối với phần mềm hóa đơn điện tử MISA meInvoice. Với nhiều tính năng ưu việt, giao diện thân thiện, dễ sử dụng và đáp ứng đầy đủ các nghiệp vụ về quản lý bán hàng, hóa đơn điện tử và quản lý thuế.
4. Tạm kết
Truy thu thuế trên các nền tảng thương mại điện tử như Shopee đã trở thành một chủ đề quan trọng trong bối cảnh kinh doanh hiện đại. Đối với nhà bán hàng, việc tuân thủ các quy định thuế không chỉ giúp đảm bảo tính pháp lý của hoạt động kinh doanh mà còn là trách nhiệm góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế số. Do đó, cần chủ động kiến thức về thuế, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và sẵn sàng phối hợp với cơ quan thuế khi cần.
