Hướng dẫn lập kế hoạch kinh doanh chi tiết cho shop bán lẻ

Kế hoạch kinh doanh là kim chỉ nam cho các hoạt động xuất – nhập hàng, bán hàng tại shop bán lẻ. Xây dựng kế hoạch càng chi tiết càng dễ đến với thành công. Mỗi ngành hàng kinh doanh đều có đặc thù khác nhau: kinh doanh thời trang nên xây dựng kế hoạch thời vụ, kinh doanh đồ điện hay tạp hóa nên có kế hoạch dài hạn… Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chủ shop bán lẻ lập kế hoạch kinh doanh một cách chi tiết nhất.

1. Tầm quan trọng của lập kế hoạch kinh doanh 

Lập kế hoạch kinh doanh là một quá trình xác định mục tiêu và chiến lược để đạt được những mục tiêu đó trong một khoảng thời gian nhất định. Đây là bước đầu tiên và quan trọng nhất khi bắt đầu bất kỳ hoạt động kinh doanh nào. Kế hoạch này bao gồm việc định hình sản phẩm/dịch vụ, xác định đối tượng khách hàng, lập ngân sách, chiến lược marketing và kế hoạch tài chính.

Việc lập kế hoạch kinh doanh không chỉ giúp người chủ shop có một lộ trình rõ ràng để đạt được mục tiêu mà còn giúp họ dự đoán các rủi ro và tìm kiếm giải pháp phù hợp để xử lý các vấn đề trong quá trình vận hành. Kế hoạch này cũng là cơ sở để bạn thu hút nhà đầu tư, tìm kiếm nguồn vốn và quản lý tài chính hiệu quả.

Khi mới bắt đầu kinh doanh trong ngành bán lẻ, đặc biệt là shop thời trang, mỹ phẩm, tạo hóa… việc lập một kế hoạch kinh doanh chi tiết không thể thiếu. Đây là những ngành có sự cạnh tranh mạnh mẽ và yêu cầu các nhà bán lẻ phải có một chiến lược rõ ràng để vượt lên đối thủ và thu hút khách hàng.

Ví dụ, nếu bạn dự định mở shop thời trang mà chưa có kế hoạch cụ thể dễ dàng rơi vào tình trạng không xác định được đối tượng khách hàng, dẫn đến việc chọn sản phẩm không phù hợp với nhu cầu của thị trường hoặc định giá sai so với khả năng chi trả của khách hàng. Khi đó, dù sản phẩm có đẹp nhưng không đúng xu hướng hoặc giá quá cao so với nhu cầu khách hàng, cửa hàng rất dễ bị khách hàng bỏ qua.

2. Hướng dẫn lập kế hoạch kinh doanh chi tiết dành cho người mới bắt đầu  

Bước 1: Nghiên cứu thị trường và xác định khách hàng mục tiêu 

Về đối tượng khách hàng: 

Đây là bước đầu tiên và quan trọng trong việc xây dựng kế hoạch kinh doanh. Bạn cần hiểu rõ nhu cầu của khách hàng để xây dựng sản phẩm và chiến lược marketing hiệu quả. Một số yếu tố cần phân tích:

• Độ tuổi, giới tính, sở thích và hành vi mua sắm: Với shop thời trang, mỹ phẩm hoặc tạp hóa, đối tượng khách hàng có thể có nhu cầu và thói quen tiêu dùng khác nhau. Chẳng hạn, thời trang có thể nhắm đến phụ nữ tuổi từ 20-35 yêu thích các mẫu mã mới nhất, trong khi tạp hóa có thể phục vụ đa dạng đối tượng, từ gia đình đến sinh viên.
• Khả năng chi tiêu: Xác định khoảng giá hợp lý cho từng nhóm khách hàng. Với mỹ phẩm, bạn có thể cung cấp các dòng sản phẩm cao cấp và trung cấp cho khách hàng có thu nhập khác nhau.
• Nhu cầu đặc biệt: Ví dụ, shop mỹ phẩm có thể phân tích nhu cầu của phụ nữ yêu thích sản phẩm tự nhiên hay shop thời trang có thể phục vụ những người quan tâm đến thời trang bền vững.

Về thị trường cạnh tranh, “Biết người biết ta, trăm trận trăm thắng”. Thương trường là chiến trường, muốn thành công bạn phải hiểu rõ về nhu cầu thị trường, hiểu đối thủ cạnh tranh dựa trên các yếu tố sau:

• Tìm hiểu đối thủ cạnh tranh: Bạn cần biết ai là đối thủ cạnh tranh trong khu vực và trực tuyến, đặc biệt trên các nền tảng như Shopee, Facebook. Điều này sẽ giúp bạn hiểu rõ thế mạnh của mình và cách để vượt lên đối thủ.
• Phân tích sản phẩm của đối thủ: Xem xét sản phẩm, giá cả, chiến lược marketing và những điểm mạnh, yếu của đối thủ để tìm ra lợi thế cạnh tranh cho shop của bạn.

Vận hành hệ thống cửa hàng của bạn dễ dàng trong 1 nốt nhạc!DÙNG THỬ NGAY MISA ESHOP

Bước 2 – Lập kế hoạch sản phẩm và dịch vụ

Chọn sản phẩm phù hợp

Mỗi ngành hàng kinh doanh có những sản phẩm đặc trưng hướng tới các tệp khách hàng cụ thể khác nhau. Tham khảo một số gợi ý từ MISA eShop:

• Thời trang: Xác định các mặt hàng hot hoặc xu hướng thời trang mới như áo thun, quần jeans, hay thời trang công sở. Nghiên cứu thị trường và xác định loại sản phẩm bạn sẽ bán để phù hợp với nhu cầu của khách hàng.
• Mỹ phẩm: Chọn các dòng sản phẩm được yêu thích và có tính cạnh tranh như kem dưỡng da, serum chống lão hóa, son môi. Tìm hiểu các thương hiệu được ưa chuộng và đánh giá chất lượng sản phẩm để mang đến sự đảm bảo cho khách hàng.
• Tạp hóa/Siêu thị: Đưa vào danh mục các sản phẩm tiêu dùng cơ bản nhưng có nhu cầu cao như thực phẩm chế biến sẵn, gia vị, dầu ăn, thực phẩm chức năng.

Đảm bảo chất lượng sản phẩm

• Đối với sản phẩm thời trang, mỹ phẩm hay tạp hóa, việc chọn nhà cung cấp uy tín và kiểm soát chất lượng sản phẩm là rất quan trọng để tránh tình trạng hàng lỗi, hoặc hàng kém chất lượng.
• Kiểm tra chất lượng và chứng nhận sản phẩm: Đảm bảo rằng sản phẩm được kiểm định chất lượng và có chứng nhận nếu cần thiết, nhất là với mỹ phẩm và thực phẩm.

Cung cấp dịch vụ đi kèm

• Chính sách đổi trả rõ ràng: Đưa ra các chính sách linh hoạt, dễ hiểu về việc đổi trả hàng hoặc bảo hành sản phẩm cho khách hàng. Điều này sẽ giúp tăng sự tin tưởng và hài lòng của khách.
• Vận chuyển nhanh chóng: Cung cấp các lựa chọn vận chuyển nhanh chóng và tiện lợi cho khách hàng, chẳng hạn như miễn phí giao hàng đối với đơn hàng trên một mức giá nhất định.

Bước 3 – Định giá sản phẩm 

Việc định giá sản phẩm không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận mà còn quyết định khả năng cạnh tranh của cửa hàng trên thị trường. Để làm được điều này, bạn cần phải xem xét nhiều yếu tố khác nhau, từ chi phí sản phẩm, nhu cầu thị trường đến chiến lược marketing và mục tiêu tài chính của doanh nghiệp.

Việc tính toán chính xác các chi phí này sẽ giúp bạn xác định mức giá tối thiểu mà cửa hàng có thể bán ra mà không bị thua lỗ. Tuy nhiên, mức giá này cũng không thể quá thấp, vì điều này sẽ khiến bạn không thể bù đắp chi phí và không có lợi nhuận. Ngược lại, nếu giá quá cao, bạn có thể mất khách hàng vào tay đối thủ cạnh tranh, đặc biệt nếu thị trường của bạn đang có nhiều sự lựa chọn giá cả.

• Công thức định giá theo chi phí cộng thêm (Cost-Plus Pricing)

Trong đó:

• Chi phí sản phẩm: Là giá nhập sản phẩm từ nhà cung cấp.
• Chi phí khác: Bao gồm các chi phí vận chuyển, lưu kho, marketing, nhân viên,…
• Lợi nhuận mong muốn: Phần trăm lợi nhuận bạn muốn đạt được trên mỗi sản phẩm.

Ví dụ: Giả sử bạn nhập một sản phẩm thời trang với giá là 100.000 đồng. Chi phí vận chuyển và các chi phí khác cộng lại là 10.000 đồng, và bạn muốn có lợi nhuận 20% từ sản phẩm này.

• Chi phí sản phẩm = 100.000 đồng
• Chi phí khác = 10.000 đồng
• Lợi nhuận mong muốn = 20% của (100.000 + 10.000) = 22.000 đồng
• Giá bán = 100.000 + 10.000 + 22.000 = 132.000 đồng

Vậy giá bán của bạn sẽ là 132.000 đồng. 

• Công thức định giá theo giá trị (Value-Based Pricing)

Trong đó:

• Giá trị cảm nhận của khách hàng: Đây là giá mà khách hàng sẵn sàng trả cho sản phẩm của bạn dựa trên chất lượng, thương hiệu, và lợi ích mà sản phẩm mang lại.
• Chi phí sản phẩm và chi phí khác: Tương tự công thức trên.

Ví dụ: Giả sử bạn bán một bộ mỹ phẩm cao cấp với giá nhập là 500.000 đồng, các chi phí khác là 50.000 đồng và bạn ước tính rằng khách hàng sẵn sàng chi 1.200.000 đồng cho bộ mỹ phẩm này vì chất lượng cao và hiệu quả sử dụng.

Giá bán = 1.200.000 đồng (giá trị cảm nhận của khách hàng)

Mặc dù chi phí thực tế của sản phẩm chỉ 550.000 đồng, nhưng bạn định giá dựa trên giá trị cảm nhận của khách hàng.

• Công thức định giá cạnh tranh (Competitive Pricing)

Trong đó:

• Mức giá của đối thủ cạnh tranh: Bạn nghiên cứu và tìm hiểu mức giá mà các đối thủ đang bán sản phẩm tương tự.
• Điều chỉnh giá: Dựa trên các yếu tố như chất lượng sản phẩm, dịch vụ khách hàng và chính sách giảm giá của bạn, có thể tăng hoặc giảm giá so với đối thủ.

Ví dụ: Giả sử các shop khác bán một chiếc quần jeans với giá 300.000 đồng, bạn muốn đưa ra mức giá hấp dẫn hơn nhưng vẫn có lợi nhuận. Bạn có thể giảm giá 10% so với đối thủ:

Giá bán = 300.000 x (1 – 10%) = 270.000 đồng

Vậy bạn có thể bán sản phẩm với giá 270.000 đồng để cạnh tranh với các cửa hàng khác. 

• Công thức định giá khuyến mãi (Promotional Pricing)

Trong đó:

• Giá cơ bản: Là mức giá bạn đã tính toán dựa trên các yếu tố chi phí và lợi nhuận.
• Mức giảm giá: Là phần giảm giá bạn áp dụng trong các chương trình khuyến mãi hoặc ưu đãi đặc biệt.

Ví dụ: Giả sử bạn bán một sản phẩm nước hoa với giá cơ bản là 1.000.000 đồng. Sau đó tổ chức giảm giá 20% trong một chương trình khuyến mãi.

Giá bán = 1.000.000 – (1.000.000 x 20%) = 800.000 đồng

Vậy giá bán của bạn trong chương trình khuyến mãi sẽ là 800.000 đồng. 

• Công thức định giá theo chiến lược giá linh hoạt (Dynamic Pricing)

Trong đó:

• Nhu cầu thị trường: Tùy vào mức độ nhu cầu của khách hàng trong các thời điểm khác nhau.
• Thời gian: Giá có thể thay đổi theo mùa hoặc các dịp lễ, khuyến mãi.

Ví dụ: Bạn có thể áp dụng chiến lược giá linh hoạt cho một shop thời trang mùa hè, tăng giá trong mùa cao điểm và giảm giá trong các tháng thấp điểm.

Mùa cao điểm (mùa hè): Bạn có thể tăng giá thêm 10% đối với các sản phẩm hot như áo thun mùa hè, váy xòe,… 

Mùa thấp điểm (mùa đông): Giảm giá cho các sản phẩm ít bán chạy hoặc khuyến mãi để dọn kho. 

Việc định giá sản phẩm trong kinh doanh bán lẻ là một quá trình phức tạp đòi hỏi bạn phải xem xét kỹ lưỡng chi phí, nhu cầu thị trường và chiến lược cạnh tranh. Bạn có thể áp dụng các công thức định giá phù hợp với loại hình sản phẩm và tính chất khách hàng để tối ưu hóa lợi nhuận và đảm bảo tính cạnh tranh trên thị trường.

Bước 4 – Lập kế hoạch marketing và quảng bá 

Lựa chọn kênh marketing phù hợp

Một trong những yếu tố quyết định giúp bạn tiếp cận khách hàng hiệu quả là việc lựa chọn đúng kênh marketing phù hợp với đối tượng mục tiêu của bạn. Đặc biệt trong ngành bán lẻ như thời trang, mỹ phẩm và tạp hóa, việc xây dựng chiến lược bán hàng qua các nền tảng trực tuyến như Facebook, Instagram, Shopee và Lazada đóng vai trò vô cùng quan trọng.

Những nền tảng này không chỉ giúp bạn tiếp cận số lượng lớn khách hàng mà còn cung cấp các công cụ quảng bá sản phẩm rất hiệu quả, đặc biệt là khách hàng trẻ và những người yêu thích mua sắm trực tuyến.

• Facebook là nền tảng rất phổ biến với lượng người dùng khổng lồ. Đây là nơi bạn có thể dễ dàng tạo dựng thương hiệu và tăng cường mối quan hệ với khách hàng qua các bài đăng, quảng cáo và quản lý cửa hàng trực tuyến. Facebook cũng cung cấp Facebook Marketplace và Facebook Shops giúp bạn bán hàng trực tiếp ngay trên nền tảng này.
• Instagram: Với tính năng chia sẻ hình ảnh và video, Instagram là nơi tối ưu để bán các sản phẩm thời trang và mỹ phẩm. Instagram giúp sản phẩm của bạn tiếp cận được khách hàng yêu thích sự tinh tế, chất lượng hình ảnh cao và những video giới thiệu hấp dẫn. 
• Shopee và Lazada là hai nền tảng thương mại điện tử lớn, nơi bạn có thể bán hàng trực tuyến và sử dụng các công cụ của họ để quảng bá sản phẩm. Trên các sàn thương mại này, bạn sẽ dễ dàng tạo cửa hàng trực tuyến, chạy quảng cáo và tham gia các chương trình giảm giá hoặc khuyến mãi của sàn, giúp tăng cơ hội tiếp cận khách hàng mục tiêu.

Quảng bá sản phẩm

Đây là yếu tố quan trọng để giúp sản phẩm của bạn tiếp cận khách hàng hiệu quả. Bạn có thể sử dụng các nền tảng quảng cáo trực tuyến, đặc biệt là Facebook Ads và Instagram Ads để tăng khả năng tiếp cận khách hàng tiềm năng.

Để quảng cáo hiệu quả, bạn cần xác định mục tiêu cụ thể cho chiến dịch quảng cáo của mình. Mục tiêu có thể là tăng lượt click vào trang sản phẩm hoặc tăng tỷ lệ chuyển đổi từ lượt xem thành đơn hàng. Cần tối ưu hóa chiến dịch quảng cáo qua việc test nhiều mẫu quảng cáo, thử nghiệm với các hình ảnh, video khác nhau và phân tích hiệu quả chiến dịch để nâng cao tỷ lệ chuyển đổi.

Cùng với đó là tổ chức các chương trình giảm giá theo mùa, giảm giá theo dịp lễ hoặc khuyến mãi đặc biệt cho những khách hàng mua sỉ.

Livestream bán hàng

Livestream bán hàng trên Facebook là một trong những hình thức hỗ trợ tăng doanh thu và thu hút khách hàng tiềm năng. Livestream không chỉ giúp bạn giới thiệu sản phẩm trực tiếp mà còn tạo cơ hội tương tác ngay lập tức với khách hàng, giải đáp thắc mắc và chốt đơn hàng ngay lập tức.

• Tối ưu livestream trên Facebook: Để tối ưu buổi livestream, bạn cần chuẩn bị một kịch bản cụ thể với các bước rõ ràng như giới thiệu bản thân, giới thiệu sản phẩm, trả lời câu hỏi của khách hàng và kêu gọi hành động (CTA).
• Thu hút người xem: Một buổi livestream hấp dẫn cần có sự tương tác mạnh mẽ với người xem. Đừng quên kêu gọi người xem bình luận, chia sẻ livestream hoặc đặt câu hỏi để tăng mức độ tương tác. Bạn cũng có thể tạo chương trình mini-game hoặc quảng bá các sản phẩm mới để giữ người xem quay lại.
• Chốt đơn hàng trong livestream: Một trong những điểm mạnh của livestream bán hàng là khả năng chốt đơn ngay lập tức. Bạn có thể yêu cầu khách hàng nhắn tin hoặc comment để đặt hàng và sử dụng phần mềm quản lý bán hàng để tự động chốt đơn và theo dõi tình trạng đơn hàng. Việc chốt đơn nhanh chóng trong khi livestream sẽ giúp tăng tỷ lệ chuyển đổi và tạo niềm tin từ khách hàng.