Tỷ lệ đóng BHXH của chủ hộ kinh doanh từ 1/7/2026

Tỷ lệ đóng BHXH của chủ hộ kinh doanh có nhiều thay đổi từ ngày 01/7/2026 khi mức tham chiếu được điều chỉnh lên 2,53 triệu đồng/tháng. Theo đó, mức đóng BHXH và BHYT của chủ hộ kinh doanh sẽ được tính theo tỷ lệ quy định trên tiền lương làm căn cứ đóng, với số tiền dao động từ 632.500 đồng/tháng đến 12,65 triệu đồng/tháng.

1. Chủ hộ kinh doanh nào phải đóng BHXH bắt buộc?

Theo Công văn 351/BHXH-QLT, chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh và nộp thuế theo phương pháp kê khai là đối tượng phải tham gia BHXH bắt buộc.

Đối với các chủ hộ kinh doanh còn lại, thời điểm bắt đầu tham gia BHXH và BHYT bắt buộc được áp dụng từ ngày 01/7/2029.

Quy định này cũng phù hợp với điểm m khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (số 41/2024/QH15), trong đó xác định chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh thuộc nhóm đối tượng tham gia BHXH bắt buộc theo lộ trình do Chính phủ quy định.

Xem thêm: Hướng dẫn đăng ký bảo hiểm xã hội cho hộ kinh doanh

2. Tỷ lệ đóng BHXH của chủ hộ kinh doanh từ ngày 01/7/2026 là bao nhiêu?

>>> Bảng tổng hợp tỷ lệ đóng

Theo điểm m khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (số 41/2024/QH15), chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc theo quy định của Chính phủ.

>>> Tỷ lệ đóng BHXH & BHYT

Mức đóng BHXH bắt buộc

Theo điểm a khoản 4 Điều 32 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (số 41/2024/QH15), chủ hộ kinh doanh đóng hằng tháng:

• 3% tiền lương làm căn cứ đóng vào quỹ ốm đau, thai sản;
• 22% tiền lương làm căn cứ đóng vào quỹ hưu trí, tử tuất.

Như vậy, tổng tỷ lệ đóng BHXH là 25% tiền lương làm căn cứ đóng.

Mức đóng BHYT

Theo điểm b khoản 1 Điều 6 Nghị định 188/2025/NĐ-CP và điểm đ khoản 1 Điều 12 Luật Bảo hiểm y tế 2008 (được sửa đổi, bổ sung năm 2024), chủ hộ kinh doanh thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc phải tự đóng BHYT với mức 4,5% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.

Tổng đóng BHXH và BHYT

Tổng tỷ lệ đóng hằng tháng của chủ hộ kinh doanh là 29,5% tiền lương làm căn cứ đóng, bao gồm:

• Quỹ hưu trí, tử tuất: 22%;
• Quỹ ốm đau, thai sản: 3%;
• BHYT: 4,5%.

3. Mức lương làm căn cứ tính tỷ lệ đóng BHXH của chủ hộ kinh doanh

Theo điểm đ khoản 1 Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, chủ hộ kinh doanh được tự quyết định mức tiền lương dùng làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc.

Tuy nhiên, mức tiền lương lựa chọn phải đáp ứng các điều kiện sau:

• Không được thấp hơn mức tham chiếu tại thời điểm đóng.
• Không vượt quá 20 lần mức tham chiếu.

Khoản 13 Điều 141 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định, trong thời gian chưa bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu được xác định bằng mức lương cơ sở.

Theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP, từ ngày 01/7/2026, mức lương cơ sở được điều chỉnh lên 2.530.000 đồng/tháng. Đây cũng là căn cứ để xác định mức lương tối thiểu và tối đa dùng để tính mức đóng BHXH của chủ hộ kinh doanh.

4. Cách tính mức đóng BHXH của chủ hộ kinh doanh năm 2026

Mức đóng BHXH hằng tháng được tính theo công thức:

Mức đóng = Tỷ lệ đóng × Tiền lương làm căn cứ đóng

Trong đó:

• Tỷ lệ đóng là 25% nếu chỉ tham gia BHXH hoặc 29,5% nếu tham gia đồng thời BHXH và BHYT.
• Tiền lương làm căn cứ đóng do chủ hộ lựa chọn trong phạm vi pháp luật cho phép.

Ví dụ: Nếu lựa chọn mức lương làm căn cứ đóng là 2.530.000 đồng/tháng thì:

• Mức đóng BHXH là 632.500 đồng/tháng.
• Nếu tham gia thêm BHYT, tổng số tiền phải đóng là 746.350 đồng/tháng.

Xem thêm: Chủ hộ kinh doanh thuộc đối tượng tham gia BHXH

5. Mức đóng BHXH tối thiểu và tối đa của chủ hộ kinh doanh

Do chủ hộ được lựa chọn mức tiền lương làm căn cứ đóng nên số tiền phải nộp mỗi tháng sẽ khác nhau.

Áp dụng từ 01/7/2026, mức đóng được xác định như sau:

• Thấp nhất: 632.500 đồng/tháng (chỉ đóng BHXH).
• Thấp nhất khi tham gia cả BHYT: 746.350 đồng/tháng.
• Cao nhất: 12.650.000 đồng/tháng nếu lựa chọn mức tiền lương làm căn cứ đóng tối đa theo quy định.

Sau thời gian tham gia theo quy định, chủ hộ kinh doanh có thể điều chỉnh lại mức tiền lương làm căn cứ đóng để phù hợp với nhu cầu và khả năng tài chính.

6. Trường hợp chủ hộ kinh doanh được miễn tham gia BHXH bắt buộc năm 2026

Căn cứ khoản 2, khoản 3 Điều 3 Nghị định 158/2025/NĐ-CP và khoản 7 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (số 41/2024/QH15), một số chủ hộ kinh doanh không thuộc diện phải tham gia BHXH bắt buộc, cụ thể như sau:

• Chủ hộ kinh doanh đã đủ tuổi nghỉ hưu, trừ trường hợp còn thiếu không quá 06 tháng đóng BHXH để đủ điều kiện hưởng lương hưu.
• Chủ hộ kinh doanh đồng thời thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc theo diện khác thì không phải đóng BHXH theo tư cách chủ hộ kinh doanh mà sẽ tham gia theo đối tượng tương ứng, bao gồm:
  • Cán bộ, công chức, viên chức.
  • Công nhân quốc phòng, công nhân công an, viên chức quốc phòng và người làm việc trong tổ chức cơ yếu.
  • Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp thuộc Quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, chuyên môn kỹ thuật thuộc Công an nhân dân.
  • Hạ sĩ quan, binh sĩ phục vụ có thời hạn trong Quân đội nhân dân hoặc Công an nhân dân.
  • Dân quân thường trực.
  • Người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước hoặc phần vốn của doanh nghiệp, thành viên Hội đồng quản trị, Giám đốc, Tổng giám đốc, thành viên Ban kiểm soát và các chức danh quản lý khác có hưởng tiền lương.
  • Người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên, bao gồm hợp đồng xác định thời hạn và không xác định thời hạn.
  • Người làm việc theo hợp đồng lao động không trọn thời gian nhưng có mức tiền lương hằng tháng bằng hoặc cao hơn mức lương tối thiểu làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc.
  • Người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn hoặc tổ dân phố.
  • Người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước hoặc phần vốn của doanh nghiệp và các chức danh quản lý khác không hưởng tiền lương.
  • Vợ hoặc chồng của thành viên cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài được cử đi công tác nhiệm kỳ và không hưởng lương từ ngân sách nhà nước nhưng được hưởng chế độ sinh hoạt phí.
  • Người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Lưu ý: Nếu thuộc đồng thời nhiều đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, chủ hộ kinh doanh chỉ tham gia theo một đối tượng theo thứ tự ưu tiên được quy định trong Luật Bảo hiểm xã hội, không phải đóng BHXH trùng ở nhiều nhóm đối tượng.

7. Một số lưu ý khi tham gia BHXH bắt buộc đối với chủ hộ kinh doanh

Khi tham gia BHXH bắt buộc, chủ hộ kinh doanh cần lưu ý một số quy định sau:

• Theo khoản 7 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và khoản 2 Điều 169 Bộ luật Lao động 2019, chủ hộ kinh doanh đã đủ tuổi nghỉ hưu sẽ không thuộc diện tham gia BHXH, BHYT bắt buộc. Tuy nhiên, trường hợp còn thiếu không quá 06 tháng đóng BHXH để đủ điều kiện hưởng lương hưu thì vẫn phải tiếp tục tham gia theo quy định.
• Trường hợp chủ hộ kinh doanh hoặc người quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã không hưởng tiền lương đồng thời thuộc nhiều nhóm đối tượng tham gia BHXH bắt buộc thì việc tham gia được thực hiện như sau:
  • Nếu đồng thời là dân quân thường trực thì tham gia BHXH theo nhóm đối tượng dân quân thường trực.
  • Nếu đồng thời là người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn hoặc tổ dân phố thì tham gia BHXH theo nhóm đối tượng này.
  • Đối với các trường hợp còn lại, việc xác định đối tượng tham gia BHXH được thực hiện theo khoản 3 Điều 3 Nghị định 158/2025/NĐ-CP ngày 25/6/2025 của Chính phủ.

Những hướng dẫn trên được quy định tại Mục 1 Công văn 351/BHXH-QLT năm 2025, nhằm bảo đảm việc xác định đúng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc và tránh phát sinh việc đóng trùng giữa các nhóm đối tượng.

Xem thêm: Thủ tục báo tăng, báo giảm bảo hiểm xã hội cho hộ kinh doanh kê khai

8. Câu hỏi thường gặp về tỷ lệ đóng BHXH của chủ hộ kinh doanh

Dưới đây là những câu hỏi thường gặp liên quan đến tỷ lệ đóng BHXH của chủ hộ kinh doanh theo quy định mới. Những giải đáp này sẽ giúp chủ hộ hiểu rõ hơn về đối tượng tham gia, mức đóng, quyền lợi và các quy định cần lưu ý khi tham gia BHXH bắt buộc.

8.1 Chủ hộ có được tự quyết định mức đóng BHXH không?

Có. Chủ hộ được lựa chọn mức tiền lương làm căn cứ đóng, miễn là không thấp hơn mức tham chiếu và không vượt quá 20 lần mức tham chiếu.

8.2 Đã có BHYT thì có phải đóng thêm 4,5% không?

Không. Trường hợp đã tham gia BHYT theo nhóm đối tượng khác thì chủ hộ chỉ phải đóng 25% BHXH.

8.3 Từ ngày 01/7/2026, mức đóng BHXH thấp nhất là bao nhiêu?

Với mức lương cơ sở 2.530.000 đồng/tháng, mức đóng BHXH tối thiểu là 632.500 đồng/tháng. Nếu tham gia thêm BHYT thì tổng mức đóng là 746.350 đồng/tháng.

Việc nắm rõ tỷ lệ đóng BHXH của chủ hộ kinh doanh sẽ giúp chủ hộ chủ động tính toán chi phí, thực hiện đúng nghĩa vụ theo quy định và đảm bảo đầy đủ quyền lợi về an sinh xã hội. Bên cạnh việc cập nhật mức đóng mới, chủ hộ kinh doanh cũng nên thường xuyên theo dõi các thay đổi của pháp luật để lựa chọn mức tiền lương làm căn cứ đóng phù hợp.

Hiện nay, MISA triển khai chương trình hỗ trợ miễn phí dành cho hộ kinh doanh, giúp quá trình chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai trở nên đơn giản, chính xác và tiết kiệm chi phí.

Khi áp dụng phương pháp kê khai, hộ kinh doanh sẽ quản lý doanh thu minh bạch hơn, sử dụng hóa đơn điện tử đúng quy định, kiểm soát dòng tiền hiệu quả và gia tăng uy tín với khách hàng, đối tác cũng như ngân hàng.

Trong bối cảnh chỉ còn chưa đầy 1 tháng trước khi chính sách xóa bỏ thuế khoán chính thức có hiệu lực, MISA đồng hành cùng hộ kinh doanh thông qua chương trình tặng miễn phí phần mềm MISA eShop với nhiều quyền lợi thiết thực:

• Miễn phí sử dụng phần mềm MISA eShop, bao gồm 50 hóa đơn điện tử đầu tiên, 3 tháng quản lý bán hàng, lập tờ khai thuế và sổ sách kế toán.
• Được các chuyên gia và đại lý thuế tư vấn miễn phí, giải đáp vướng mắc trong quá trình chuyển đổi.
• Hướng dẫn kê khai theo hình thức cầm tay chỉ việc, giúp hộ kinh doanh thực hiện đúng quy định, hạn chế sai sót và an tâm vận hành.