Chiều 16/9/2025, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã tổ chức hội thảo lấy ý kiến doanh nghiệp về Dự thảo Luật Quản lý thuế do Bộ Tài chính chủ trì soạn thảo. Dự thảo thu hút nhiều góp ý từ doanh nghiệp, trong đó nhấn mạnh yêu cầu số hóa, cải cách thủ tục, tạo môi trường kinh doanh minh bạch và thuận lợi hơn.
Dự thảo Luật Quản lý thuế: Hướng tới cải cách mạnh mẽ, lấy người nộp thuế làm trung tâm
Vì sao cần sửa đổi Luật Quản lý thuế?
Phát biểu tại hội thảo, ông Đậu Anh Tuấn – Phó Tổng Thư ký kiêm Trưởng ban Pháp chế VCCI nhấn mạnh: Luật Quản lý thuế là đạo luật mang tính nền tảng trong hệ thống pháp luật thuế của Việt Nam.
Luật Quản lý thuế lại đóng vai trò là “luật thủ tục”, điều chỉnh toàn bộ quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế, từ đăng ký, kê khai, nộp thuế, đến hoàn thuế, miễn giảm, cưỡng chế, kiểm tra, khiếu nại. Vì vậy, đạo luật này tác động trực tiếp đến chi phí, thời gian tuân thủ và mức độ thuận lợi của người nộp thuế.
Ông Đậu Anh Tuấn nhắc lại rằng, sau hơn 4 năm thực thi, Luật Quản lý thuế năm 2019 đã góp phần quan trọng vào việc hiện đại hóa quản lý thuế, mở rộng cơ sở thu, nâng cao hiệu quả thu ngân sách.
Tuy nhiên, trước bối cảnh nền kinh tế số phát triển nhanh chóng, giao dịch xuyên biên giới ngày càng gia tăng, cùng sự xuất hiện của các mô hình kinh doanh mới, tài sản số, trí tuệ nhân tạo, thương mại điện tử, nhiều thách thức mới đặt ra yêu cầu cấp bách phải sửa đổi và hoàn thiện thể chế quản lý thuế.
Từ đó, ông Đậu Anh Tuấn ghi nhận tinh thần cải cách mạnh mẽ thể hiện trong Dự thảo Luật lần này.
Các định hướng sửa đổi tập trung vào việc chuyển đổi mô hình quản lý từ “quản lý” sang “phục vụ”, lấy người nộp thuế làm trung tâm
Cụ thể, những cải cách là: thể chế hóa các nguyên tắc quản lý thuế hiện đại dựa trên rủi ro, quản lý tuân thủ, bản chất kinh tế quyết định nghĩa vụ thuế, ứng dụng dữ liệu lớn và AI; đồng thời tăng cường phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ và tạo điều kiện cho sự tuân thủ tự nguyện.
Ý nghĩa buổi hội thảo lấy ý kiến doanh nghiệp về Dự thảo Luật Quản lý thuế
Trong thời gian qua, Dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi) đã được đưa ra lấy ý kiến góp ý công khai, thu hút sự quan tâm của các doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người nộp thuế.
Tại buổi hội thảo lấy ý kiến doanh nghiệp về Dự thảo Luật Quản lý thuế, VCCI đã tổng hợp các nghị tiêu biểu về Dự thảo từ các doanh nghiệp. Đồng thời, đại diện một số doanh nghiệp cũng có thời gian đối thoại trực tiếp với cơ quan soạn thảo, nêu lên các vướng mắc thực tiễn và đề xuất giải pháp xây dựng chính sách.
Buổi hội thảo có sự tham gia của cả doanh nghiệp phần mềm đã có nhiều năm kinh nghiệm đồng hành và thấu hiểu các hộ kinh doanh, đại diện chia sẻ những vướng mắc và mong muốn của hộ kinh doanh.
Những kiến nghị tại buổi hội thảo sẽ được Cục Thuế ghi nhận, nghiên cứu và có những chỉnh sửa phù hợp để hoàn thiện dự thảo trình Quốc hội thông qua vào tháng 10/2025 sắp tới.
Đối thoại trực tiếp giữa doanh nghiệp và cơ quan soạn thảo
Nhấn mạnh quan điểm của cơ quan soạn thảo, Phó Cục trưởng Đặng Ngọc Minh khẳng định: Trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh, việc hoàn thiện Luật Quản lý thuế là nhiệm vụ cấp bách. Hồ sơ dự án Luật đã được Bộ Tư pháp thẩm định, Bộ Tài chính trình Chính phủ, với định hướng sửa đổi tập trung vào hiện đại hóa, ứng dụng công nghệ, quản lý theo rủi ro, đồng thời cắt giảm thủ tục và chống thất thu thuế.
Góp ý từ đại diện MISA
Là đại diện đơn vị cung cấp phần mềm duy nhất tại buổi hội thảo, bà Bùi Thị Trang, Giám đốc Khối Giải pháp bán lẻ MISA đã có những chia sẻ về lo ngại, mong muốn của hộ kinh doanh cũng như kinh nghiệm hỗ trợ hộ kinh doanh triển khai hóa đơn điện tử.
Trong quá trình đồng hành cùng cơ quan thuế triển khai hỗ trợ hơn 50.000 hộ kinh doanh từ quy mô nhỏ đến quy mô chuỗi trên toàn quốc, MISA nhận thấy những lo ngại lớn nhất của hộ kinh doanh hiện nay là vấn đề truy thu thuế khi chuyển từ thuế khoán sang tự kê khai.
Vì vậy, MISA đề xuất các cơ quan chức năng có những điều khoản chuyển tiếp để giúp HKD tự tin triển khai, cân nhắc không xử phạt hộ kinh doanh kê khai thấp doanh thu trong giai đoạn trước.
Đại diện MISA cũng có đề xuất quy định về chế độ kế toán, quản lý thuế đơn giản đối với hộ kinh doanh. Thực tế, với vai trò là nhà cung cấp giải pháp, MISA đã xây dựng công cụ giúp hộ kinh doanh dễ dàng xuất hóa đơn điện tử trực tiếp trên điện thoại di động.
Chỉ với vài thao tác đơn giản, họ có thể tích hợp luôn hoạt động kê khai thuế, báo cáo sổ sách theo chế độ kế toán hộ kinh doanh. Điều này giúp các hộ, dù nhỏ hay lớn, đều có thể tuân thủ quy định một cách thuận tiện.
Nhà nước cần tạo môi trường thuận lợi để các nhà cung cấp giải pháp đồng hành cùng hộ kinh doanh. Tuy nhiên, để thành công, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ và chính hộ kinh doanh
Góp ý từ đại diện Grab Việt Nam
Bà Đoàn Lê Duy Uyên, phụ trách lĩnh vực thuế của Công ty TNHH Grab Việt Nam, đề xuất cho phép các dịch vụ vận tải hành khách qua ứng dụng thương mại điện tử được xuất hóa đơn theo kỳ đối soát hoặc cuối tháng đối với khách hàng doanh nghiệp.
“Quy định này từng áp dụng với dịch vụ taxi cho các giao dịch lớn, thường xuyên, hơn nữa hoàn toàn có thể mở rộng cho dịch vụ vận tải qua nền tảng số”, bà Uyên dẫn chứng.
Góp ý từ đại diện Panasonic
Đại diện Panasonic nêu hai vướng mắc, một là việc yêu cầu xuất hóa đơn cho tài sản cho mượn không có hướng dẫn cụ thể, dễ dẫn đến rủi ro xử phạt. Ngoài ra, quy định thời hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế 45 ngày khi giải thể là quá ngắn và chưa bao quát tình huống phát sinh chi phí sau thời điểm giải thể.
Trước các ý kiến trên, cơ quan soạn thảo ghi nhận và cho biết sẽ nghiên cứu, tiếp thu để điều chỉnh phù hợp, trước hết là vấn đề chuyển nhượng dự án và khấu trừ thuế thu nhập cá nhân. Lãnh đạo Cục Thuế cũng tích cực giải pháp cũng như phản hồi các ý kiến của doanh nghiệp.
Tổng hợp một số góp ý, kiến nghị cụ thể từ các doanh nghiệp
Từ góc nhìn của cộng đồng doanh nghiệp, ông Đậu Anh Tuấn cho biết: VCCI đã tổng hợp một số kiến nghị tiêu biểu trong thời gian lấy ý kiến Dự thảo Luật Quản lý thuế sửa đổi công khia trước đó.
- Thứ nhất, doanh nghiệp hoan nghênh quy định phân loại người nộp thuế theo rủi ro và mức độ tuân thủ. Đây là bước đi cần thiết nhằm hướng tới quản lý thông minh, tối ưu hóa nguồn lực công, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp tuân thủ tốt. Tuy nhiên, nhiều ý kiến đề nghị Bộ Tài chính sớm công khai tiêu chí phân loại, quy trình đánh giá để đảm bảo tính minh bạch, khách quan, tránh tâm lý e ngại.
- Thứ hai, việc xóa bỏ hình thức thuế khoán với hộ kinh doanh từ năm 2026 là yêu cầu quan trọng nhằm thực hiện Nghị quyết 68, đảm bảo công bằng và chống thất thu. Tuy nhiên, để quá trình chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp không gây áp lực, cần có lộ trình hỗ trợ rõ ràng, đồng thời đơn giản hóa chế độ kế toán, khai thuế phù hợp với năng lực thực tế của hộ kinh doanh.
- Thứ ba, doanh nghiệp đánh giá cao định hướng xây dựng hệ sinh thái thuế điện tử, dịch vụ số, kết nối liên thông dữ liệu giữa các bộ, ngành. Đây là xu hướng tất yếu trong kỷ nguyên số. Tuy nhiên, cộng đồng doanh nghiệp đề nghị Bộ Tài chính xây dựng lộ trình khả thi, đầu tư nguồn lực tương xứng, đảm bảo an toàn dữ liệu và ngăn chặn việc lạm dụng thông tin.
- Thứ tư, liên quan đến kiểm tra thuế và ấn định thuế, nhiều ý kiến đề nghị đảm bảo nguyên tắc không hình sự hóa quan hệ thuế – doanh nghiệp. Kiểm tra thuế cần hạn chế trùng lặp, áp dụng kiểm tra điện tử, từ xa, tránh gây gián đoạn hoạt động sản xuất kinh doanh. Việc ấn định thuế cần dựa trên dữ liệu minh bạch, có cơ chế giải trình rõ ràng.
- Thứ năm, về thủ tục hành chính, cộng đồng doanh nghiệp ghi nhận nỗ lực cắt giảm thủ tục, song vẫn đề nghị tiếp tục rà soát, chuẩn hóa biểu mẫu và tăng cường dịch vụ công trực tuyến. Điều này giúp các quy định khi ban hành có thể áp dụng ngay, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ.
“Luật Quản lý thuế sửa đổi sẽ thay thế Luật năm 2019, mang tính toàn diện hơn, đặt nền tảng cho quản lý thuế điện tử, thúc đẩy tuân thủ tự nguyện. Vì vậy, Bộ Tài chính và VCCI mong muốn tiếp tục nhận được nhiều ý kiến đóng góp thực chất, giúp hoàn thiện dự thảo trình Quốc hội thông qua vào tháng 10/2025 sắp tới”, ông Đặng Ngọc Minh nói.
