Từ ngày 01/06/2025, Nghị định 70/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, đánh dấu bước thay đổi lớn trong việc áp dụng hóa đơn điện tử và quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh. Tuy nhiên, cùng với kỳ vọng về sự minh bạch và hiện đại hóa, nhiều hộ kinh doanh lại rơi vào tình trạng “rối như tơ vò”: thông tin triển khai bị phân tán, văn bản hướng dẫn còn chung chung, thậm chí mỗi cơ quan lại giải thích một cách khác nhau. Kết quả là không ít chủ hộ kinh doanh vẫn loay hoay chưa biết bắt đầu từ đâu để tuân thủ đúng quy định mới.
Phần 1: Hỏi – Đáp làm rõ các quy định mới về HĐĐT MTT cho hộ kinh doanh
Phần 2: Hỏi – Đáp về HĐĐT MTT cho hộ kinh doanh ngành F&B
Dưới đây là chi tiết nội dung phần Hỏi – Đáp về hóa đơn điện tử cho hộ kinh doanh ngành F&B (dịch vụ ăn uống, lưu trú). Mời anh chị tham khảo
HỎI: Tôi là hộ kinh doanh bán cà phê và hàng ăn uống, đang là hộ khoán có doanh thu trên 1 tỉ, phải dùng hóa đơn máy tính tiền, như vậy tôi có bắt buộc phải chuyển sang hộ kê khai không, hay sang 2026 mới phải chuyển?
Bà Nguyễn Thị Cúc – Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế: Anh/chị là hộ kinh doanh bán cà phê từ ngày 1-6-2025 thì phải chuyển sang xuất hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối dữ liệu với cơ quan thuế. Theo đó, việc xác định doanh thu làm cơ sở tính nộp thuế trên hóa đơn thực xuất và có khả năng mức doanh thu đó khác với mức doanh thu khoán hộ đã khai trước đó.
HỎI: Hàng tồn kho không có hóa đơn đầu vào, khi chuyển sang phương pháp kê khai thì hạch toán sổ sách như thế nào? Bán hàng với giá trị hàng dưới 100.000 đồng có phải xuất hóa đơn không?
Bà Nguyễn Thị Cúc – Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế:
*Về vấn đề xử lý hàng tồn kho:
Theo các văn bản pháp quy hiện hành thì các sản phẩm hàng hóa mua vào phải có hóa đơn chứng từ hợp pháp nhằm xác định nguồn gốc của sản phẩm. Tuy nhiên, trong thời gian chuyển đổi từ hình thức thuế khoán sang kê khai thì có tình trạng hàng hóa tồn kho của các hộ không có đầy đủ hóa đơn hợp pháp để xử lý hài hòa và tháo gỡ khó khăn trong giai đoạn chuyển đổi thì tôi thấy nên xử lý phù hợp theo hướng sau:
– Các hộ phải rà soát lại toàn bộ hàng tồn kho, loại trừ tất cả các hàng hóa có nguồn gốc không hợp pháp: hàng giả, hàng lậu; hàng trộm cắp (nếu có) ra khỏi hàng tồn kho và xử lý tiêu hủy khỏi hàng chuẩn bị bán ra.
– Khi chuyển sang nộp thuế theo kê khai, các hộ sẽ nộp thuế trên doanh thu thực tế bán ra. Theo đó, đề nghị cơ quan thuế không truy cứu hàng hóa tồn kho không đủ hóa đơn, chứng từ, trừ trường hợp hàng phi pháp đã loại trừ nêu trên.
* Về vấn đề bán hàng hóa giá trị dưới 100.000 đồng:
Anh/chị vẫn phải xuất hóa đơn theo quy định hiện hành.
HỎI: Nếu hộ kinh doanh không thể tự kê khai thuế thì có giải pháp nào hỗ trợ không?
Bà Đinh Thị Thúy – phó chủ tịch HĐQT công ty cổ phần MISA: Anh/chị có thể liên hệ với MISA hoặc hệ thống các đối tác của MISA. Hiện gần 4.000 đối tác của chúng tôi có hơn 23.000 chuyên gia ở mọi miền Tổ quốc, và đang sẵn sàng miễn phí 3 tháng khai thuế ban đầu cho các hộ.
HỎI: Khách mua hàng không cung cấp thông tin kể cả số điện thoại. Trường hợp 1: khách chuyển khoản, trường hợp 2: khách thanh toán tiền mặt. Xử lý như thế nào? Vậy mình có bán hàng không? Nếu bán thì xuất hóa đơn như thế nào?
Cục Thuế: Nghị định 70/2025/NĐ-CP quy định:
“3. Hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có các nội dung sau đây:
..
b) Tên, địa chỉ, mã số thuế/số định danh cá nhân/số điện thoại của người mua theo quy định (nếu người mua yêu cầu);
…”
Căn cứ quy đinh nêu trên, nội dung “tên, địa chỉ, MST, mã số định danh cá nhân/SĐT của người mua” được lập nếu người mua yêu cầu. Trường hợp người mua không yêu cầu thì trên hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền không cần thể hiện thông tin người mua.
HỎI: Tôi là hộ kinh doanh lớn tuổi, không thông thạo công nghệ, nếu phải sử dụng phần mềm xuất hóa đơn điện tử thì phần mềm có đảm bảo dễ sử dụng không?
Bà Đinh Thị Thúy – phó chủ tịch HĐQT công ty cổ phần MISA:
Người lớn tuổi, không thông thạo công nghệ vẫn có thể sử dụng được. MISA đã xây dựng phần mềm tích hợp bán hàng, hóa đơn điện tử, kê khai thuế trên cùng một hệ thống one app. Người dùng chỉ cần thao tác trên điện thoại di động để thực hiện việc xuất hóa đơn bán hàng và hệ thống sẽ tự động kê khai thuế.
MISA cũng tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) để người dùng chỉ cần sử dụng giọng nói yêu cầu thực hiện các thao tác nhập liệu, xuất hóa đơn bán hàng.
HỎI: Tôi kinh doanh nhà hàng và có doanh thu trên 1 tỉ. Tôi phải chi cho các chi phí cố định khác: nguyên vật liệu, tiền thuê mặt bằng, tiền lương nhân viên, tiền điện nước… Vậy tôi có được khấu trừ các chi phí đó vào doanh thu không? Và tôi đóng thuế trên lợi nhuận hay doanh thu (đã được khấu trừ các chi phí)?
Cục Thuế:
Theo quy định tại Thông tư số 40/2021/TT-BTC ngày 1-6-2021 của Bộ Tài chính, số thuế phải nộp của hộ kinh doanh được xác định bằng doanh thu nhân (x) với tỉ lệ % thuế suất áp dụng theo từng ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh, không được khấu trừ chi phí.
Trường hợp người nộp thuế là hộ kinh doanh nhà hàng, dịch vụ ăn uống thì theo quy định tỉ lệ thuế suất thuế GTGT là 3%, thuế TNCN là 1,5%.
HỎI: Tôi là hộ kinh doanh nhà hàng và vừa áp dụng hóa đơn điện tử kết nối máy tính tiền. Tôi đang cân nhắc lên doanh nghiệp để được trừ các chi phí như tiền thuê mặt bằng, nhân công, và các chi phí đầu vào như đồ uống, thực phẩm… Tôi xin hỏi khi mua rau, cá, trứng, thịt ở chợ dân sinh thì người bán ở chợ cấp hóa đơn như thế nào là hợp pháp để người mua được tính chi phí đầu vào?
Cục Thuế:
Theo các quy định của pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp; trường hợp khi hộ lên doanh nghiệp có mua hàng (đồ dùng, tài sản, dịch vụ) của hộ gia đình, cá nhân không kinh doanh trực tiếp bán ra; hoặc mua hàng hóa, dịch vụ của hộ thu nhập thấp (100 triệu đồng/năm) thì sử dụng bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ để được tính vào chi phí được trừ. Trong trường hợp là hộ kinh doanh thì không được trừ các chi phí này.
Vì vậy, để nâng cao hiệu quả quản lý, minh bạch trong kinh doanh, đồng thời áp dụng những phương pháp tính thuế khoa học, tân tiến, các hộ kinh doanh nên chuyển đổi lên doanh nghiệp. Hiện nay, Chính phủ cũng đã có nhiều chính sách, giải pháp để khuyến khích các hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp.
HỎI: Tôi đang kinh doanh nhà hàng. Từ 1-6, tôi thực hiện xuất hóa đơn điện tử khởi tạo máy tính tiền có kết nối với cơ quan thuế. Tôi đang suy nghĩ cho việc lên doanh nghiệp để được trừ các chi phí như thuê mặt bằng, nhân công… Vậy xin bà tư vấn giúp lợi ích của việc hộ kinh doanh phát triển lên doanh nghiệp. Mặt lợi và hạn chế là gì? Điều tôi băn khoăn là các chi phí đầu vào cho rau củ quả, thực phẩm mua của người trực tiếp nuôi trồng đánh bắt thì không có hóa đơn điện tửu. Vì số lượng cũng khá lớn. Vậy tôi rất mong bà hướng dẫn giúp việc hợp thức hóa hóa đơn đầu vào này. Ngoài ra, tôi cũng lo việc nếu lên doanh nghiệp mà phải thuê kế toán nữa.
Bà Nguyễn Thị Cúc – Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế:
Hội Tư vấn xin trả lời như sau: Trước hết, suy nghĩ chuyển đổi lên doanh nghiệp là rất đúng đắn, phù hợp với chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước về phát triển kinh tế tư nhân.
Khi chuyển đổi doanh nghiệp sẽ có các thuận lợi:
– Về mô hình kinh doanh: có cơ hội hơn trong mở rộng quy mô lao động, vốn, tín dụng, tiếp cận thị trường, tăng trưởng doanh thu, xây dựng thương hiệu nhà hàng của mình.
– Về liên quan đến kê khai, nộp thuế:
+ Về thuế GTGT: nếu có doanh thu lớn, doanh nghiệp sẽ áp dụng nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và sẽ được khấu trừ thuế GTGT đầu vào đối với các sản phẩm có hóa đơn thuế GTGT: điện, nước, dầu ăn, gia vị, nguyên liệu mua của doanh nghiệp, siêu thị, chợ…
+ Về thuế thu nhập doanh nghiệp: được tính các chi phí phục vụ hoạt động kinh doanh nhà hàng: như thuê mặt bằng, nhân công, tiền mua nguyên liệu, tiền điện, nước, chi phí tiếp thị, quảng bá nhà hàng, chi phí đào tạo người lao động… Riêng chi phí cho hoạt động nghiên cứu và phát triển của doanh nghiệp bằng 200% chi phí thực tế.
Đối với chi mua rau củ quả, thực phẩm tươi sống: gia cầm, tôm cá… mua của người trực tiếp nuôi trồng, đánh bắt bán ra thì sản phẩm đó thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT và miễn thuế TNCN, không có hóa đơn điện tử; doanh nghiệp mua hàng được lập bảng kê ghi rõ họ tên, địa chỉ, số CCCD, số định danh người bán; tên sản phẩm, đơn giá, tổng tiền phải trả, chứng từ nhận tiền. Người lập bảng kê ký tên, lãnh đạo doanh nghiệp ký, đóng dấu (không cần lấy xác nhận của UBND, phường, xã) thì hàng hóa này sẽ được hạch toán vào chi phí.
+ Doanh nghiệp được trích tối đa 20% thu nhập tính thuế TNDN để lập quỹ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
+ Nếu doanh nghiệp lỗ thì được chuyển lỗ liên tục sang 5 năm tiếp theo. Nếu lãi, được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trong 3 năm. Ngoài ra theo dự thảo của Luật thuế TNDN sửa đổi, tùy theo doanh thu, doanh nghiệp nhỏ và vừa chỉ nộp thuế TNDN ở mức 15-17%.
Về mặt khó khăn mà hộ kinh doanh thường lo ngại:
– Doanh nghiệp phải thực hiện hạch toán kế toán để được ưu đãi về thuế và thực hiện quyết toán thuế năm.
– Doanh nghiệp lo ngại chi phí phần mềm kế toán, nhân viên kế toán sẽ tăng lên.
– Lo lắng bị thanh tra, kiểm tra.
Giải pháp khắc phục khó khăn
– Nhà nước bố trí kinh phí để cung cấp miễn phí các nền tảng số, phần mềm kế toán dùng chung cho doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, hộ kinh doanh.
– Doanh nghiệp có thể ký hợp đồng với các đại lý thuế để thay mặt doanh nghiệp kê khai, nộp thuế, làm việc với cơ quan thuế, được miễn phí một thời gian và sẽ tiết kiệm chi phí.
– Số lần thanh tra đối với mỗi doanh nghiệp (nếu có) không được quá 1 lần trong năm, trừ trường hợp có vi phạm rõ ràng. Không kiểm tra tại trụ sở các doanh nghiệp tuân thủ tốt quy định của pháp lụật.
Phần 1: Hỏi – Đáp làm rõ các quy định mới về HĐĐT MTT cho hộ kinh doanh
Phần 3: Hỏi – Đáp về HĐĐT MTT cho hộ kinh doanh ngành Bán lẻ
