[MỚI] Dự thảo Thông tư Hướng dẫn kế toán cho các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh

Bộ Tài chính đang dự thảo Thông tư hướng dẫn kế toán cho các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Dự kiến, thông tư này có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, thay thế Thông tư 88/2021/TT-BTC.

1. Tổng quan Dự thảo Thông tư Hướng dẫn kế toán cho các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh

Mới đây, Bộ Tài chính đã công bố Dự thảo Thông tư hướng dẫn kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Dự thảo Thông tư đề xuất hướng dẫn việc ghi sổ kế toán của các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

Bộ Tài chính cho biết, dự thảo Thông tư hiện nay đang được xây dựng trên cơ sở bám sát dự thảo Luật Quản lý thuế, dự thảo Luật thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và dự thảo Nghị định quy định về quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh mà Bộ Tài chính đang xây dựng đồng thời có hướng dẫn thêm một số trường hợp giả định có thể phát sinh về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

Dự kiến, thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1.1.2026. Cùng thời điểm, Thông tư 88/2021/TT-BTC sẽ hết hiệu lực.

Tải ngay Dự thảo Thông tư Hướng dẫn kế toán cho các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tại đây

2. Những điểm mới đáng chú ý tại Dự thảo Thông tư Hướng dẫn kế toán cho các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh

2.1. Hộ kinh doanh có doanh thu hằng năm từ 3 tỷ đồng triệu đồng trở xuống sử dụng sổ sách kế toán đơn giản

Dự thảo Thông tư Hướng dẫn kế toán quy định sổ sách kế toán với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh dự kiến sẽ đơn giản hơn, đặc biệt với nhóm có doanh thu hằng năm từ 3 tỷ đồng triệu đồng trở xuống. Cụ thể:

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu hằng năm từ 200 triệu trở xuống

Theo dự thảo, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sử dụng 01 Sổ là Sổ chi tiết doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (mẫu số S1a-HKD) sau đây để ghi chép doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ, cụ thể:

Phương pháp ghi sổ được hướng dẫn như sau:

– Cột A: Ghi ngày, tháng ghi sổ;

– Cột B: Ghi giao dịch bán hàng hóa, dịch vụ;

– Cột 1: Ghi số tiền bán hàng hóa, dịch vụ.

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu hằng năm trên 200 triệu đồng đến 3 tỷ đồng

Theo dự thảo, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh căn cứ vào phương pháp nộp thuế GTGT, thuế TNCN để thực hiện kế toán theo một trong hai trường hợp quy định sau:

Trường hợp 1: Trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế GTGT và thuế TNCN theo tỷ lệ % trên doanh thu

• Chứng từ kế toán: Hóa đơn bán hàng.
• Về sổ kế toán, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sử dụng Sổ chi tiết doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (mẫu số S2a-HKD) sau đây để ghi chép doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ:

Sổ này được mở để ghi doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ theo từng nhóm danh mục ngành nghề kinh doanh có cùng mức thuế suất thuế GTGT, thuế TNCN.

• Phương pháp ghi sổ:

– Cột A, B: Ghi số hiệu, ngày, tháng của hóa đơn bán hàng;

– Cột C: Ghi giao dịch doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ theo từng ngành nghề có cùng mức thuế suất;

– Cột 1: Ghi số tiền bán hàng hóa, dịch vụ theo từng ngành nghề để làm căn cứ xác định doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ theo từng ngành, nghề có cùng mức thuế suất;

– Cột 2, 4: Ghi mức thuế suất GTGT và thuế TNCN đối với từng ngành nghề kinh doanh;

– Cột 3, 5: Ghi số thuế GTGT, TNCN phải nộp.

Trường hợp 2: Trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và thuế TNCN theo tỷ lệ % trên doanh thu

• Chứng từ kế toán: Hóa đơn GTGT; hóa đơn bán hàng.
• Sổ kế toán: Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sử dụng 02 sổ kế toán sau đây:

1. Sổ theo dõi nghĩa vụ thuế GTGT với NSNN (Mẫu số S2b- HKD)

2. Sổ chi tiết doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (Mẫu số S2a- HKD).

2.2. Hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng có thể tiếp tục nộp thuế GTGT theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu 

Trước đó, đề án “Chuyển đổi mô hình và phương pháp quản lý thuế đối với hộ kinh doanh sau khi xóa bỏ thuế khoán” của Bộ Tài chính đề xuất hộ kinh doanh có doanh thu hàng năm trên 3 tỷ đồng bắt buộc áp dụng phương pháp khấu trừ và thực hiện chế độ kế toán của doanh nghiệp siêu nhỏ phức tạp hơn so với trước tiếp.

Tuy nhiên, theo Dự thảo Thông tư hướng dẫn chế độ kế toán cho các hộ, cá nhân kinh doanh từ 01/01/2026, hộ kinh doanh có doanh thu hàng năm trên 3 tỷ đồng có thể lựa chọn nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu như từ trước đến nay, hoặc theo phương pháp khấu trừ. Điều này tạo điều kiện để hộ kinh doanh lựa chọn hình thức phù hợp với năng lực và điều kiện.

Cụ thể:

Trường hợp 1: Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế GTGT theo tỷ lệ phần trăm (%) trên doanh thu và thuế thu nhập cá nhân trên thu nhập tính thuế:

• Chứng từ kế toán: Hóa đơn giá trị gia tăng; hóa đơn bán hàng; bảng kê mua hàng hóa, dịch vụ – đối với trường hợp bán hàng không có hóa đơn giá trị gia tăng hoặc hóa đơn bán hàng.
• Sổ kế toán: Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sử dụng 02 sổ kế toán sau đây:

1. Sổ chi tiết doanh thu, chi phí (Mẫu số S3a- HKD)
2. Sổ chi tiết doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (Mẫu số S2a-HKD).

Trường hợp 2: Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ và thuế thu nhập cá nhân trên thu nhập tính thuế:

• Chứng từ kế toán: Hóa đơn giá trị gia tăng; hóa đơn bán hàng; bảng kê mua hàng hóa, dịch vụ – đối với trường hợp bán hàng không có hóa đơn giá trị gia tăng hoặc hóa đơn bán hàng.
• Sổ kế toán: Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sử dụng 04 sổ kế toán theo danh mục sau đây:

1. Sổ theo dõi nghĩa vụ thuế GTGT với NSNN (Mẫu số S2b- HKD)

2. Sổ chi tiết doanh thu, chi phí (Mẫu số S3a- HKD)

3. Sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa ( Mẫu số S3b-HKD)

4. Sổ chi tiết tiền (Mẫu số S3c- HKD)

Bộ Tài chính lưu ý: Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu hàng năm trên 3 tỉ đồng thực hiện kế toán theo hướng dẫn tại thông tư này hoặc theo chế độ kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ.

Tóm tắt Hướng dẫn kế toán cho các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo Dự thảo Thông tư hướng dẫn chế độ kế toán cho các hộ, cá nhân kinh doanh

2.3. Chế độ kế toán với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh cho thuê tài sản, hoạt động thương mại điện tử

Dự thảo nêu rõ: Trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có hoạt động cho thuê tài sản, hoạt động thương mại điện tử:

• Nộp thuế GTGT theo tỷ lệ % trên doanh thu và số thuế TNCN phải nộp được xác định bằng thuế suất nhân doanh thu,
• Sổ kế toán: Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sử dụng 01 sổ kế toán (mẫu số S2a-HKD) để làm căn cứ xác định nghĩa vụ thuế GTGT, TNCN với NSNN.

2.4. Đề xuất quy định về tổ chức công tác kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh

Theo dự thảo, người đại diện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thể tự ghi chép sổ sách kế toán hoặc bố trí người làm kế toán hoặc thuê dịch vụ làm kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

Người đại diện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thể bố trí cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, vợ, chồng, con đẻ, con nuôi, anh, chị, em ruột của mình làm kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh hoặc bố trí người làm quản lý, điều hành, thủ kho, thủ quỹ, người được giao nhiệm vụ thường xuyên mua, bán tài sản kiêm nhiệm làm kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

5. MISA eShop – Giải pháp công nghệ đồng hành cùng hộ kinh doanh đáp ứng đầy đủ quy định pháp luật

Từ 01/101/2026, hàng triệu hộ kinh doanh sẽ chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai. Đây không chỉ là thủ tục hành chính, mà còn là cơ hội để hộ kinh doanh chuyên nghiệp hóa hoạt động, quản lý tài chính minh bạch và tối ưu lợi nhuận.

Tuy nhiên, việc áp dụng phương pháp kê khai thuế mới có thể khiến nhiều hộ kinh doanh gặp khó khăn: từ thiếu kinh nghiệm sử dụng phần mềm kế toán, chi phí đầu tư ban đầu, đến bối rối trước các nghĩa vụ kế toán – thuế mới.

Thấu hiểu những khó khăn vướng mắc đó, trước ngưỡng cửa chuyển đổi lịch sử, MISA đã triển khai chương trình “Tặng miễn phí phần mềm khai thuế và bán hàng cho 2 triệu hộ kinh doanh trên toàn quốc”, góp phần giúp các hộ kinh doanh dễ dàng thực hiện mọi nghiệp vụ từ Bán hàng – Xuất hóa đơn – Kê khai – Nộp thuế trên một nền tảng duy nhất.

Cũng từ đó, Hộ kinh doanh không còn lo lắng về chi phí đầu tư ban đầu hay ngại công nghệ khi bước vào kỷ nguyên quản lý mới:

• Giao diện thân thiện, dễ sử dụng: Hộ kinh doanh có thể quản lý công việc hiệu quả mà không cần kiến thức kế toán chuyên sâu.
• Thao tác nhanh chóng: Lên đơn bằng giọng nói, xuất hóa đơn và kê khai thuế chỉ trên một ứng dụng duy nhất ngay trên điện thoại di động.
• Hỗ trợ tận tình: MISA tổ chức lớp đào tạo, hướng dẫn chi tiết và có đội ngũ hỗ trợ trực tiếp, giúp khách hàng nhanh chóng làm quen và thành thạo phần mềm.
• An tâm kinh doanh: Quản lý bán hàng, hóa đơn và kê khai thuế trong cùng một ứng dụng, đáp ứng đầy đủ quy định và tăng hiệu quả vận hành.
• Ưu đãi đặc biệt: Miễn phí 3 tháng dùng thử, tặng 5.000 hóa đơn điện tử và miễn phí chữ ký số cho 2 triệu Hộ kinh doanh.

TẢI VÀ NHẬN NGAY PHẦN MỀM MIỄN PHÍ