Hồ sơ phòng cháy chữa cháy Hộ kinh doanh đúng quy định 2026

Phòng cháy chữa cháy Hộ kinh doanh là một trong những yêu cầu quan trọng giúp HKD tránh khỏi rủi ro cháy nổ, mất mất tài sản cũng như nguy hiểm tới tính mạng. Tuy nhiên, việc chuẩn bị hồ sơ phòng cháy chữa cháy hộ kinh doanh như thế nào? bắt đầu từ đâu và gồm những gì? 

1. Các trường hợp hộ kinh doanh bắt buộc thuộc diện quản lý PCCC

Theo quy định hiện hành, không phải 100% hộ kinh doanh đều thuộc diện bắt buộc quản lý về PCCC. Căn cứ theo Phụ lục I, Nghị định 136/2020/NĐ-CP, các loại hình cơ sở kinh doanh dưới đây phải tuân thủ và đáp ứng các điều kiện về phòng cháy chữa cháy theo quy định:

• Trụ sở cơ quan nhà nước các cấp.
• Nhà chung cư; nhà tập thể, nhà ở ký túc xá; nhà hỗn hợp.
• Nhà trẻ, trường mẫu giáo, mầm non; trường tiểu học, trung học cơ sở; trung học phổ thông, trường phổ thông có nhiều cấp học; trường cao đẳng, đại học, học viện; trường trung cấp chuyên nghiệp; trường dạy nghề; cơ sở giáo dục thường xuyên; cơ sở giáo dục khác được thành lập theo Luật Giáo dục.
• Bệnh viện; phòng khám đa khoa, khám chuyên khoa, nhà điều dưỡng, phục hồi chức năng, chỉnh hình, nhà dưỡng lão, cơ sở phòng chống dịch bệnh, trung tâm y tế, cơ sở y tế khác được thành lập theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh.
• Nhà hát, rạp chiếu phim, rạp xiếc; trung tâm hội nghị, tổ chức sự kiện; nhà văn hóa, cơ sở kinh doanh dịch vụ karaoke, vũ trường; quán bar, câu lạc bộ, thẩm mỹ viện, kinh doanh dịch vụ xoa bóp, công viên giải trí, vườn thú, thủy cung.
• Chợ; trung tâm thương mại, điện máy; siêu thị; cửa hàng bách hoá; cửa hàng tiện ích; nhà hàng, cửa hàng ăn uống.
• Khách sạn, nhà khách, nhà nghỉ; nhà trọ, cơ sở lưu trú khác được thành lập theo Luật Du lịch.
• Nhà làm việc của các doanh nghiệp, tổ chức chính trị, xã hội.
• Bảo tàng, thư viện; nhà triển lãm; nhà trưng bày, nhà lưu trữ, nhà sách, nhà hội chợ; cơ sở tôn giáo.
• Bưu điện, cơ sở truyền thanh, truyền hình, viễn thông; nhà lắp đặt thiết bị thông tin; trung tâm lưu trữ, quản lý dữ liệu.
• Sân vận động; nhà thi đấu thể thao; cung thể thao trong nhà; trung tâm thể dục, thể thao; trường đua, trường bắn; cơ sở thể thao khác được thành lập theo Luật Thể dục, thể thao.
• Cảng hàng không; đài kiểm soát không lưu; bến cảng biển; cảng cạn; cảng thủy nội địa; bến xe khách; trạm dừng nghỉ; nhà ga đường sắt; nhà chờ cáp treo vận chuyển người; công trình tàu điện ngầm; cơ sở đăng kiểm phương tiện giao thông cơ giới; cửa hàng kinh doanh, sửa chữa, bảo dưỡng ô tô, mô tô, xe gắn máy.
• Gara để xe ô tô, bãi trông giữ xe được thành lập theo quy định của pháp luật.
• Hầm đường bộ, hầm đường sắt có chiều dài từ 500m trở lên.
• Cơ sở hạt nhân; cơ sở sản xuất, kinh doanh, bảo quản, sử dụng vật liệu nổ công nghiệp và tiền chất thuốc nổ; kho vật liệu nổ công nghiệp, tiền chất thuốc nổ; cảng xuất, nhập vật liệu nổ công nghiệp, tiền chất thuốc nổ; kho vũ khí, công cụ hỗ trợ.
• Cơ sở khai thác, chế biến, sản xuất, vận chuyển, kinh doanh, bảo quản dầu mỏ và sản phẩm dầu mỏ, khí đốt trên đất liền; kho dầu mỏ và sản phẩm dầu mỏ, kho khí đốt; cảng xuất, nhập dầu mỏ và sản phẩm dầu mỏ, khí đốt; cửa hàng kinh doanh xăng dầu, cửa hàng kinh doanh chất lỏng dễ cháy; cửa hàng kinh doanh khí đốt.
• Cơ sở công nghiệp có hạng nguy hiểm cháy, nổ A, B, C, D, E.
• Nhà máy điện; trạm biến áp có điện áp từ 110 kV trở lên.
• Hầm có hoạt động sản xuất, bảo quản, sử dụng chất cháy, nổ; kho hàng hóa, vật tư cháy được hoặc hàng hóa, vật tư không cháy đựng trong các bao bì cháy được; bãi chứa hàng hóa, vật tư, phế liệu cháy được có diện tích từ 500 m² trở lên.
• Cơ sở khác không thuộc danh mục từ mục 1 đến mục 19 có trạm cấp xăng dầu nội bộ hoặc có sử dụng hệ thống cấp khí đốt trung tâm có tổng lượng khí sử dụng từ 70kg trở lên.
• Nhà để ở kết hợp sản xuất, kinh doanh hàng hóa, chất dễ cháy, hàng hóa đựng trong bao bì cháy được của hộ gia đình.

Như vậy, bên cạnh các cơ sở bắt buộc phải quản lý về PCCC thì cũng có một số hộ kinh doanh không thuộc diện quản lý chặt chẽ về phòng cháy chữa cháy như: Cửa hàng salon tóc, tiệm may vá, các loại hình kinh doanh dịch vụ tại nhà, giao hàng… Tuy nhiên, vẫn cần đảm bảo các điều kiện an toàn tối thiểu.

2. Điều kiện an toàn PCCC mà hộ kinh doanh phải đáp ứng

Để đủ điều kiện an toàn PCCC theo Điều 5 Nghị định 136/2020/NĐ-CP, cơ sở kinh doanh bắt buộc phải đáp ứng các yêu cầu thực tế sau:

• Có nội quy, biển báo: Phải có nội quy PCCC, biển cấm lửa, cấm hút thuốc, tiêu lệnh chữa cháy, sơ đồ hoặc biển chỉ dẫn thoát nạn.
• Hệ thống điện, nguồn lửa an toàn: Hệ thống điện, chống sét, nơi đun nấu, thờ cúng phải đảm bảo an toàn, không tự ý câu mắc, sử dụng thiết bị quá tải.
• Phương tiện PCCC tại chỗ: Trang bị bình chữa cháy, hệ thống báo cháy, đèn sự cố…đảm bảo số lượng, chất lượng và luôn trong tình trạng sẵn sàng hoạt động.
• Phương án chữa cháy: Phải xây dựng phương án chữa cháy chi tiết cho cơ sở và được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
• Lực lượng PCCC cơ sở: Phải thành lập đội PCCC cơ sở và các thành viên phải được huấn luyện nghiệp vụ PCCC định kỳ.
• Giao thông và nguồn nước: Lối đi, lối thoát nạn phải thông thoáng; đảm bảo có nguồn nước phục vụ chữa cháy.

3. Trọn bộ hồ sơ phòng cháy chữa cháy hộ kinh doanh cần chuẩn bị

Hồ sơ quản lý PCCC cần được lưu giữ đầy đủ tại cơ sở để xuất trình khi cơ quan chức năng kiểm tra. Đây là bằng chứng quan trọng cho việc tuân thủ pháp luật.

Dưới đây là checklist hồ sơ quản lý PCCC tại cơ sở:

• Đơn đề nghị cấp Giấy xác nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ phòng cháy và chữa cháy (mẫu số PC33)
• Bản sao có công chứng Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh.
• Giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế và văn bản nghiệm thu về PCCC (bản sao công chứng, đối với cơ sở xây mới hoặc cải tạo thuộc diện phải thẩm duyệt).
• Biên bản kiểm tra an toàn về PCCC của cơ quan Công an trong lần kiểm tra gần nhất (nếu có).
• Bảng thống kê các phương tiện, thiết bị PCCC và cứu người đã trang bị tại cửa hàng.
• Quyết định thành lập Đội PCCC cơ sở.
• Danh sách các thành viên Đội PCCC cơ sở đã qua huấn luyện nghiệp vụ (kèm theo bản sao Giấy chứng nhận huấn luyện).
• Phương án chữa cháy của cơ sở đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
• Hồ sơ phòng cháy chữa cháy cho hộ kinh doanh

Anh/chị nên sắp xếp và lưu trữ bộ hồ sơ này cẩn thận ngay tại nơi kinh doanh.

4. Thủ tục đăng ký phòng cháy chữa cháy hộ kinh doanh

Quy trình đăng ký và thẩm duyệt PCCC được thực hiện theo các bước chuẩn của thủ tục hành chính. Dưới đây là các bước chi tiết để anh/chị nắm rõ:

• Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

Anh/chị chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ cần thiết theo quy định của pháp luật, đặc biệt là các tài liệu liên quan đến thiết kế và thẩm duyệt PCCC (nếu cơ sở thuộc diện phải thẩm duyệt).

• Bước 2: Nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền

Nơi nộp: Anh/chị nộp hồ sơ tại Phòng Cảnh sát PCCC và Cứu nạn, cứu hộ Công an cấp tỉnh, thành phố. (Trong một số trường hợp được phân cấp, cơ quan Công an cấp quận/huyện có thể tiếp nhận).

Hình thức nộp:

• • Trực tiếp: Tại bộ phận một cửa của cơ quan Công an.
  • Trực tuyến: Qua Cổng dịch vụ công Quốc gia hoặc Cổng dịch vụ công Bộ Công an.
  • Qua bưu chính: Gửi hồ sơ qua dịch vụ bưu chính công ích.

•  Bước 3: Cơ quan chức năng tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ

Cán bộ tiếp nhận sẽ kiểm tra tính hợp lệ và đầy đủ của các giấy tờ trong hồ sơ.

• • Nếu hồ sơ hợp lệ: Anh/chị sẽ được cấp Phiếu tiếp nhận giải quyết thủ tục hành chính, trên đó có ghi ngày hẹn trả kết quả. Thông báo tiếp nhận cũng có thể được gửi qua email hoặc tin nhắn.
  • Nếu hồ sơ chưa hợp lệ: Cán bộ sẽ trả lại và hướng dẫn cụ thể những giấy tờ cần bổ sung, hoàn thiện thông qua Phiếu hướng dẫn bổ sung hồ sơ.

• Bước 4: Nhận kết quả

Căn cứ vào ngày hẹn trên phiếu tiếp nhận (hoặc thông báo qua email/tin nhắn), anh/chị đến nơi đã nộp hồ sơ để nhận kết quả.

Kết quả có thể được nhận theo các hình thức:

• • Nhận trực tiếp tại cơ quan Công an.
  • Nhận qua dịch vụ bưu chính công ích.
  • Nhận kết quả điện tử trên tài khoản dịch vụ công (nếu nộp hồ sơ trực tuyến).

Sau khi hồ sơ được duyệt và cơ sở đã được kiểm tra thực tế đạt yêu cầu, anh/chị sẽ được cấp các văn bản cần thiết như Văn bản thẩm duyệt thiết kế về PCCC và Phương án chữa cháy đã được phê duyệt.

5. Các hành vi bị nghiêm cấm và mức phạt

Để tránh những sai phạm đáng tiếc và các mức phạt nặng, anh/chị cần tuyệt đối tránh các hành vi bị nghiêm cấm được quy định tại Điều 13 Luật Phòng cháy và chữa cháy 2001 (sửa đổi 2013). Dưới đây là những hành vi phổ biến mà hộ kinh doanh dễ mắc phải:

• Cố ý gây cháy, nổ để gây hại cho người và tài sản.
• Cản trở các hoạt động PCCC; chống đối người đang thi hành nhiệm vụ chữa cháy, cứu nạn.
• Lợi dụng hoạt động PCCC để xâm phạm tính mạng, sức khỏe, tài sản của người khác.
• Báo cháy giả; không báo cháy hoặc cố tình trì hoãn việc báo cháy khi có điều kiện.
• Sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép các chất có nguy cơ cháy, nổ.
• Thi công, cải tạo công trình thuộc diện thẩm duyệt PCCC khi chưa có thiết kế được phê duyệt; đưa công trình vào sử dụng khi chưa được nghiệm thu về PCCC.
• Chiếm đoạt, phá hoại, làm hư hỏng, hoặc tự ý di dời, che khuất các phương tiện PCCC, biển báo, biển chỉ dẫn, lối thoát nạn.
• Các hành vi khác vi phạm quy định pháp luật về phòng cháy và chữa cháy.
• Những hành vi này không chỉ gây nguy hiểm mà còn có thể bị xử phạt hành chính nặng, thậm chí bị xử lý hình sự nếu gây ra hậu quả nghiêm trọng.

Lưu ý quan trọng: Kể từ ngày 01/7/2025, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024 sẽ có hiệu lực, với các quy định nghiêm ngặt và chi tiết hơn về các hành vi bị cấm. Anh/chị cần chủ động cập nhật để tuân thủ đúng pháp luật.

Việc chuẩn bị hồ sơ phòng cháy chữa cháy hộ kinh doanh không chỉ là nghĩa vụ pháp lý, mà còn là trách nhiệm với sự an toàn của chính tài sản, tính mạng của anh/chị và cộng đồng xung quanh. Một sự chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ đầu sẽ giúp anh/chị kinh doanh an tâm, tránh được những rủi ro và thiệt hại không đáng có.

Lưu ý: Các quy định pháp luật có thể thay đổi. Anh/chị nên liên hệ trực tiếp với cơ quan PCCC tại địa phương để nhận được sự hướng dẫn chính xác và cập nhật. Bài viết có tham khảo thông tin từ Nghị định 136/2020/NĐ-CP và Luật Phòng cháy và chữa cháy 2001 (sửa đổi 2013).